1. Olayın Detayları: Kızılcahamam'da Ne Oldu?

Basında yer alan haberlere göre, 18 Haziran 2026 tarihinde Ankara'nın Kızılcahamam ilçesinde görülen bir davada, 25 yıllık tecrübeye sahip bir avukatın, savunma dilekçesini hazırlarken yapay zeka destekli bir araçtan yararlandığı bildirildi. Haberlere göre yapay zeka, dilekçeye dayanak olarak mevcut Yargıtay kararlarının içeriğini eklemiş; ancak bu kararlara ait esas ve karar numaralarını (künye) hatalı üretmiştir.

Aynı haberlerde, duruşma sırasında belirtilen kararların UYAP üzerinden yapılan incelemede bulunamaması üzerine durumun ortaya çıktığı ve mahkemenin aynı gün konuyu hem Ankara Barosu'na hem de Cumhuriyet Savcılığı'na bildirdiği yer almaktadır. Haberlere göre avukat yaptığı açıklamada, kararların içeriğinin gerçek Yargıtay kararlarına ait olduğunu, ancak daire numaraları ve karar künyelerinin yapay zeka tarafından hatalı yazıldığını, ortada kasıt değil sehven yapılmış bir hata bulunduğunu savunmuştur.

2. Yapay Zekanın Hukukta "Halüsinasyon" Sorunu Nedir?

Büyük dil modeli tabanlı yapay zeka araçları, bir soruya makul ve akıcı görünen ama gerçekte var olmayan veya hatalı bilgi üreterek yanıt verebilmektedir; bu durum literatürde "halüsinasyon" olarak adlandırılır. Hukuk alanında bu sorun özellikle içtihat atıflarında ciddi risk taşır: yapay zeka, var olan bir kararın içeriğini doğru özetleyebilirken esas/karar numarasını, daire bilgisini veya tarihini uydurabilir ya da yanlış eşleştirebilir. Genel amaçlı yapay zeka modellerinin Türk yargı sistemine özgü künye formatını ve UYAP veri tabanını bilmemesi, bu riski daha da artırmaktadır.

3. Bu, Dünyada Bilinen Bir Sorun

Türkiye'deki bu olay, dünya çapında bilinen bir sorunun yerel bir örneğidir. ABD'de 2023 yılında görülen Mata v. Avianca davasında, ChatGPT'den aldığı uydurma mahkeme kararlarını dilekçesine ekleyen avukatlar hakkında disiplin süreci başlatılmış ve avukatlar davadan men edilmiştir. Benzer örnekler, yapay zeka araçlarının hukuk pratiğine girmesiyle birlikte birçok ülkede tekrarlanmaktadır.

Pratik Uyarı: Yapay zeka araçlarının ürettiği her içtihat atfı, dilekçeye eklenmeden önce UYAP veya Yargıtay/Danıştay karar arama sistemleri üzerinden esas ve karar numarasıyla bağımsız olarak doğrulanmalıdır. Doğrulanmamış bir atıf, mesleki sorumluluk ve disiplin riski doğurabilir.

4. Avukatlar İçin Çıkarılması Gereken Dersler

  • Yapay zeka çıktısı nihai metin değil, kontrol edilmesi gereken bir taslak olarak ele alınmalıdır.
  • Her içtihat atfı; esas no, karar no, daire ve tarih bilgisiyle birlikte resmi kaynaktan (UYAP, Yargıtay/Danıştay karar arama sistemleri) tek tek doğrulanmalıdır.
  • Dilekçeyi imzalayan avukat, içeriğin doğruluğundan nihai olarak sorumludur; bu sorumluluk yapay zeka kullanımıyla ortadan kalkmaz.
  • Yapay zeka araçlarının Türk yargı sistemine özgü künye ve kaynak formatlarında hata yapma eğilimi bilinmeli, çıktılar bu açıdan ayrıca süzgeçten geçirilmelidir.

5. Vatandaşlar İçin Ne Anlama Geliyor?

Davanın taraflarını ilgilendiren bir diğer boyut da, sunulan dilekçelerdeki içtihat atıflarının doğruluğunun dava sonucunu doğrudan etkileyebilmesidir. İdari yargıda olduğu gibi diğer yargı kollarında da emsal kararlara yapılan atıfların künyesi hatalıysa, bu durum mahkemenin dilekçeye duyduğu güveni ve dolayısıyla davanın seyrini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle danışanların, kendilerini temsil eden avukatın hazırladığı dilekçelerde yer alan içtihat atıflarının kaynağını sorma hakkına sahip olduğu unutulmamalıdır.