Geçici Görevlendirme İptal Davası: Süre, Şartlar ve İptal Sebepleri

Geçici görevlendirme iptal davası, kadrosu yerinde kalan bir kamu görevlisinin belli bir süre için başka bir birimde, başka bir yerde ya da başka bir kurumda çalıştırılmasına ilişkin işlemin idare mahkemesince iptal edilmesini sağlayan davadır. Günlük dilde «geçici olarak başka yere verilmek» denen bu işleme karşı açılan dava, memur geçici görevlendirme iptali ya da geçici görevlendirmeye karşı dava olarak da anılır. Danıştay içtihadında süresi belirsiz görevlendirme ve memuru kadro görevinden fiilen uzaklaştırmaya yönelik görevlendirme hukuka aykırı sayılır; görevlendirme yazısındaki süre, gerekçe ve dayanak davada ilk incelenecek unsurlardır. Bu sayfa görevlendirme talep dilekçesini değil, idarenin yaptığı görevlendirme işlemine karşı açılan iptal davasını anlatır.

Görevlendirme yazısı size tebliğ edildiyse ilk beş adım şunlardır:

1. Görevlendirme yazısının size tebliğ edildiği tarihi not edin; 60 günlük dava süresi yazılı bildirimi izleyen gün başlar.
2. Yazıdaki dayanağı belirleyin: kurum içi görevlendirme mi, yoksa 375 sayılı KHK ek madde 25 ya da 657 sayılı Kanun ek madde 8 kapsamında kurumlar arası görevlendirme mi?
3. Yazıda görevlendirme süresinin, yapacağınız görevin ve görevlendirildiğiniz birimdeki ihtiyacın somut olarak gösterilip gösterilmediğini kontrol edin.
4. Önce idareye başvurmak isterseniz bunu dava süresi içinde yapın; başvuru işleyen süreyi durdurur, otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.
5. Dava dilekçesinde yürütmenin durdurulmasını da isteyin; dava açmak görevlendirmenin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz.

1. Geçici Görevlendirme İptal Davası Nedir ve Hangi Hâllerde Açılır?

Geçici görevlendirme iptal davası, kadro bağınız sürerken süreli olarak başka bir görevde çalıştırılmanıza ilişkin işlemin hukuka aykırılığını idare mahkemesine taşıyan iptal davasıdır. İYUK madde 2'ye göre dava, işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarından birinde hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla açılır. Mahkeme hukuka uygunluk denetimi yapar, yerindelik denetimi yapamaz; davada «görevlendirme yerinde değil» demek yetmez, süre, gerekçe ya da maksat yönünden hukuki bir eksiklik göstermeniz gerekir. İlk adım, görevlendirme yazısının tebliğ tarihini ve dayanağını tespit etmektir.

1.1. Geçici Görevlendirme Nedir? Kadro Bağı Sürer, Görev Süreyle Sınırlıdır

Geçici görevlendirme, kamu görevlisinin kadrosuyla hukuki bağı sürerken belli bir süreyle sınırlı olarak başka bir hizmette çalıştırılmasıdır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu aynı kurum içindeki geçici görevlendirmeyi düzenlemez; kurumlar arası görevlendirme ise 657 sayılı Kanun'un ek 8. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) ek 25. maddesinde ayrı ayrı düzenlenmiştir.

Kocaeli 2. İdare Mahkemesi (E. 2011/607, K. 2012/239), üniversitede kaloriferci olarak çalışan ve iki yıl süreyle başka bir birime görevlendirilen kamu görevlisinin davasını reddetmişti. Danıştay 5. Daire (E. 2016/2982, K. 2016/3548, 02.06.2016), kurum içi görevlendirmenin geçici nitelikteki bir hizmet ya da henüz bir kadroyla ilgilendirilmemiş yeni bir kamu hizmeti için, kadro bağı sürmek ve belli bir süreyle sınırlı olmak üzere atamaya yetkili amirce yapılabileceğini belirtti; davacının kadro görevinden fiilen uzaklaştırılmasının amaçlandığını saptayarak ret kararını bozdu.

Görevlendirme kadronuzu değiştirmez. Kurumlar arası görevlendirmede özlük haklarınız devam eder, görevlendirme süreleri terfi ve emeklilikte hesaba katılır ve görevlendirildiğiniz kurumda geçirdiğiniz süre kendi kurumunuzda geçirilmiş sayılır. Kadro bağının sürmesi, Danıştay'ın kurum içi görevlendirmede aradığı koşullardan biridir.

1.2. Hangi Görevlendirme İşlemlerine Karşı Dava Açılır?

Kadronuz yerinde kalarak süreli biçimde başka bir göreve, birime ya da yere verildiğinize ilişkin işleme karşı dava açabilirsiniz; dava bu görevlendirme işleminin iptalini ister. Danıştay kararlarında iptal sonucunu doğuran başlıca hâller şunlardır: sürenin belirtilmemesi, görevlendirildiğiniz birimdeki ihtiyacın ve yapacağınız görevin somut olarak gösterilmemesi ve görevlendirmenin sizi görevinizden fiilen uzaklaştırma ya da cezalandırma amacı taşıması.

Asli görev uhdede kalarak verilen ek görev geçici görevlendirme sayılmasa da iptal davasında denetlenir. Muvazzaf bir astsubayın aynı komutanlık içinde ek görevle görevlendirilmesini idare mahkemesi iptal etmişti; Danıştay 2. Daire (E. 2020/467, K. 2021/2256, 22.06.2021), işlemin Subay ve Astsubay Atama Yönetmeliği anlamında ek görevlendirme olduğunu, kamu yararı ve hizmet gerekleri bilgi ve belgeyle gösterilemediği için ek görevlendirmenin usul ve amacını aştığını belirterek mahkeme kararını onadı. Askeri personelin görevlendirmesi başka bir dava türünün konusudur.

Ek görev, 657 sayılı Kanun'un 88. maddesindeki ikinci görevle de karıştırılmamalıdır: bu maddeye göre memura, esas görevinin yanında, maddede sayılan hizmetler (ör. kurum tabiplikleri ve avukatlıkları) ikinci görev olarak verilebilir.

1.3. Memur İsteği Dışında Geçici Görevlendirilebilir mi?

Memurun isteği dışında görevlendirilmesinin mümkün olup olmadığı görevlendirmenin dayanağına bağlıdır. 657 sayılı Kanun'un ek 8. maddesinin ikinci fıkrasına dayanan geçici süreli görevlendirmede memurun muvafakati aranır. 375 sayılı KHK ek 25. maddesine dayanan görevlendirme kurumunuzun muvafakatiyle yapılır; toplamda altı ayı geçen görevlendirmelerde ayrıca sizin muvafakatinizin de alınması şarttır. Kurum içi görevlendirme kanunda düzenlenmediği için orada muvafakat hükmü de yoktur; idarenin takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gereğiyle sınırlıdır.

İki muvafakat birbirinden ayrıdır: kurumun muvafakati görevlendirmenin tamamlanması için, personelin muvafakati ise altı aylık eşik aşıldığında aranır. Altı aylık eşik yalnız personelin muvafakatine ilişkindir; görevlendirmeye karşı dava süresi işlemin size yazılı bildirimini izleyen gün işlemeye başlar. Altı ayı aşan bir görevlendirme muvafakatiniz alınmadan sürdürülüyorsa, ek madde 25'in 7. fıkrasındaki şartın yerine getirilmediğini ileri sürebilirsiniz.

Sağlık Bakanlığı personelinin re'sen görevlendirilmesi, Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 11. maddesinde ayrıca düzenlenmiştir; Danıştay bu maddedeki «ihtiyaç hâlinde re'sen de görevlendirebilir» ibaresini, ihtiyacın geçici görevlendirmenin yargısal içtihatla belirlenen koşulları kapsamında anlaşılması gerektiğini belirterek hukuka aykırı bulmamıştır.

1.4. Geçici Görevlendirme Naklen Atamadan Nasıl Ayrılır?

Naklen atamada kamu görevlisi başka bir kadroya geçer; geçici görevlendirmede kadro yerinde kalır ve görev belli bir süreyle sınırlıdır. 657 sayılı Kanun'un 76. maddesi kurumlara, memurları kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki kadrolara naklen atama yetkisi verir. Görev ve süre belirtilmeden yapılan görevlendirme ise naklen atama sonucu doğurur ve hukuka aykırı bulunur.

Naklen atamaya karşı dava için naklen atama işleminin iptali davası, vekâleten görevlendirmeye karşı dava için vekâleten görevlendirme iptali davası rehberine bakın.

2. Geçici Görevlendirme Şartları: Kurum İçi ve Kurumlar Arası Hukuki Dayanak

Kurum içi geçici görevlendirmeyi 657 sayılı Kanun düzenlemez, koşullarını Danıştay içtihadı belirler; kurumlar arası görevlendirme ise 375 sayılı KHK ek madde 25 ve 657 sayılı Kanun ek madde 8'de düzenlenir. Hangi rejimin uygulandığı görevlendirme yazısındaki dayanaktan anlaşılır ve davadaki iddialarınız bu rejime göre kurulur.

Ek madde 25'in 8. fıkrası ve Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği'nin 8. maddesinin 9. fıkrası «kanunlarda yer alan geçici görevlendirme hükümleri saklıdır» der. İki hükmün süre ve muvafakat kuralları farklıdır ve birbirine karıştırılmamalıdır: ek madde 25 kurumun muvafakatiyle bir yıl ve birer yıl uzatma öngörürken ek madde 8, yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri hariç, süreyi bir yılda altı ayla sınırlar.

2.1. Kurum İçi Görevlendirme: Kanunda Açık Hüküm Yok, İçtihat Çerçeveyi Çizer

Aynı kurum içindeki geçici görevlendirme 657 sayılı Kanun'da düzenlenmemiştir; Danıştay bu görevlendirmeyi kadro bağının sürmesi, sürenin belli olması ve geçici ya da yeni bir kamu hizmetinin bulunması koşullarıyla hukuka uygun kabul eder. İdarenin takdir yetkisi mutlak değildir, kamu yararı ve hizmet gereğiyle sınırlıdır.

Çaykur Teftiş Kurulunda başmüfettiş olan davacı, pazarlama sorunlarını incelemek üzere süresi belirsiz biçimde görevlendirilmiş, idare mahkemesi davayı reddetmişti. Danıştay 2. Daire (E. 2004/1631, K. 2005/2474, 11.07.2005), zorunlu nedenlerin doğması hâlinde memurun süresi belli edilmek koşuluyla geçici olarak görevlendirilebileceğini belirtti; süresi belirsiz, teftiş ve denetim hizmetlerine uygun düşmeyen ve uzmanlık alanı dışındaki görevlendirmeyi kamu yararı ve hizmet gereği yönünden hukuka aykırı bularak ret kararını bozdu.

Danıştay 2. Daire (E. 2018/4345, K. 2022/6640, 20.12.2022), istikrar kazanmış Danıştay içtihatlarına göre kurum içi görevlendirmenin kadro bağı sürerek ve belli bir süreyle sınırlı olarak yapılabileceğini belirterek beş yıl süreklilik gösteren görevlendirmeye imkân veren Genelge hükmünü iptal etmiş, İDDK bu iptali onamıştır.

Kurum içi görevlendirme için kanundan gelen bir azami süre yoktur; Danıştay 2. Daire, aynı üniversitenin birimleri arasındaki bir yıllık görevlendirmeyi 657 sayılı Kanun'un ek 8. maddesindeki altı ay sınırına dayanarak iptal eden mahkeme kararını bozmuştur.

Kurum içi görevlendirme yazınızda süre yoksa, görevlendirildiğiniz birimdeki ihtiyaç somut olarak gösterilmemişse ya da görev uzmanlık alanınızla ilgisizse, bu eksiklikler Danıştay'ın aradığı koşulların bulunmadığını gösterir ve iptal davasında sebep ve maksat unsurları yönünden ileri sürülebilir.

2.2. Kurum İçi Görevlendirmenin 657 Sayılı Kanun Madde 76 ile İlişkisi

657 sayılı Kanun'un 76. maddesi kurum içi geçici görevlendirmenin dayanağı değildir. Madde, kurumların memurları kazanılmış hak aylık dereceleriyle kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki kadrolara naklen atayabileceğini düzenler; geçici görevlendirmeden söz etmez. Danıştay da kurum içi görevlendirmeyi 657 sayılı Kanun'da düzenlenmemiş bir kurum olarak ele alır ve koşullarını içtihatla belirler.

Görevlendirme süre ve somut gerekçe taşımadan kalıcı bir yer değişikliğine dönüşüyorsa geçici görevlendirmenin koşulları ortadan kalkar; Danıştay 16. Daire, sürekliliği olan bir hizmetin görülmesinin naklen atamayı gerektirdiğini ve bu hâlde geçici görevlendirme yoluna başvurulamayacağını belirtmiştir.

Madde 76'ya dayanan atama yetkisinin sınırları için atama işleminin iptali davası rehberine bakın.

2.3. Kurumlar Arası Görevlendirme: KHK 375 Ek Madde 25 ve Yönetmelik

375 sayılı KHK ek madde 25'e göre hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar dışında, statüsüne bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak çalışan kamu görevlileri, kendi kurumlarının muvafakati bulunmak kaydıyla, en çok bir yıl süreyle başka kamu kurum ve kuruluşlarında geçici olarak görevlendirilebilir; görevlendirme süresi birer yıl eklenerek uzatılabilir. Usul ve esaslar, ek madde 25'e dayanılarak hazırlanan Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği'nde düzenlenir.

Görevlendirme iki şekilde yapılır. Kurumun emrine görevlendirmede görevlendirmenin yapılacağı kurumda göreve ilişkin kadro ya da pozisyon aranmaz; personel kendi kurumundan aylıklı veya ücretli izinli sayılır ve malî ve sosyal haklarını kurumundan almaya devam eder. Kadro veya pozisyona görevlendirmede ise asaleten atanmada aranan şartlar aranır ve personel kurumundan aylıksız veya ücretsiz izinli sayılır.

Yönetmelik madde 7 ve madde 8'e göre usul şöyledir:

• Görevlendirme yapmak isteyen kurumun doldurduğu form, başlangıç tarihinden en az bir ay önce muvafakat işlemleri için kadronuzun bulunduğu kuruma gönderilir.
• Tekemmül eden görevlendirme formu size görevlendirme başlangıç tarihinden en az 5 gün önce tebliğ edilir.
• Onay bakanlıklarda bakan, diğer kurumlarda en üst yönetici tarafından verilir; bu yetki alt makamlara devredilebilir.
• Görevlendirme en fazla bir yıl olarak yapılır ve her defasında bir yılı geçmemek üzere uzatılabilir.

Yönetmelik madde 1, fıkra 4'e göre il özel idareleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar bu Yönetmelik kapsamında geçici görevlendirme yapamaz. Aynı fıkranın başındaki «Yükseköğretim kurumları» ibaresini Danıştay 8. Daire (E. 2020/2303, K. 2023/2995) iptal etti; karar İDDK'nin onamasıyla kesinleşti.

Yönetmeliğin 8. maddesindeki süre ve muvafakat ibareleri Danıştay'ca ek madde 25'e uygun bulunmuştur. Formun size en az 5 gün önce tebliğ edilmemesi, onayın yetkisiz makamca verilmesi ya da kurumun muvafakatinin bulunmaması, görevlendirmenin şekil ve yetki unsurları yönünden ileri sürülebilecek eksikliklerdir.

2.4. Memurların Kurumlar Arası Geçici Görevlendirilmesi: 657 Ek Madde 8 Rejimi

657 sayılı Kanun'un ek 8. maddesi, memurların geçici görevlendirme yapmak isteyen kurumun talebi ve çalıştıkları kurumun izniyle diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici süreli olarak görevlendirilmesini ayrı şartlara bağlar. Madde yürürlüktedir; ek madde 25 kanunlardaki geçici görevlendirme hükümlerini saklı tuttuğu için iki rejim yan yana uygulanır.

Ek madde 8'in ikinci fıkrasındaki şartlar şunlardır:

• Görevlendirileceğiniz kurumda göreve ilişkin 4 üncü veya daha yukarı bir dereceden boş bir kadro bulunmalıdır (yurt dışında görevlendirilen güvenlik görevlileri hariç).
• Görevlendirildiğiniz kurumun mevzuatına uymakla yükümlüsünüz.
• Yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri hariç olmak üzere aylığınızı ve diğer malî ve sosyal haklarınızı kendi kurumunuzdan alırsınız; kadronuzla ilişkiniz, kendi sınıf ve derecenizdeki terfi ve emeklilik haklarınız devam eder.
• Görevlendirme süresi bir yılda altı ayı geçemez; yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlilerinde sınır iki yıldır.
• Görevlendirmenin göreviniz ile ilgili olması şarttır.
• Görevlendirmede memurun muvafakati aranır.

Üçüncü fıkra, birinci fıkrada belirtilen haller dışında, kamu yararı ve hizmet gerekleri sebebiyle ihtiyaç duyulması halinde memurun kurumunca, madde metnindeki ifadeyle «Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü» alınarak, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında altı aya kadar geçici süreli görevlendirilmesine olanak tanır. Ek madde 8 kurumlar arası görevlendirmeye ilişkindir: Danıştay 2. Daire, aynı üniversiteye bağlı birimler arasındaki görevlendirmeyi iptal eden idare mahkemesi kararında hukuki isabet görmemiştir.

2.5. Özel Kanunlardaki Görevlendirme Yetkileri: Üniversite, Emniyet ve İl Teşkilatı

Bazı kurumlarda görevlendirme yetkisi özel kanundan gelir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 13. maddesinin (b) fıkrasının 4. bendi rektöre «Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek» yetkisini verir. Danıştay 5. Daire, bu yetkinin zorunlu ihtiyaç hâllerinde ve belli sürelerle geçici görevlendirmeyi içerdiğini ve bir nakil maddesi olarak kullanılamayacağını belirtmiştir. Öğretim elemanlarının görevlendirilmesi ayrı bir dava türünün konusudur.

3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun 96. maddesi, Emniyet Genel Müdürlüğüne personelini orada emniyet teşkilatı ve boş kadro bulunup bulunmamasına bağlı olmaksızın dilediği yerde kullanma yetkisi verir. Ankara 14. İdare Mahkemesi, bir emniyet daire başkan yardımcısının başka bir birime görevlendirilmesini gerekçe, ihtiyaç ve süre gösterilmediği için iptal etmişti. Danıştay 16. Daire, 17.03.2015 tarihli kararında (E. 2015/10595, K. 2015/734) bu yetkinin geçici görevlendirme müessesesinin koşullarına uygun kullanılması gerektiğini belirtti; idarenin temyiz isteminin reddine ve Ankara 14. İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verdi.

Aynı madde uyarınca belli bir süre ya da yerine getirilmesi öncelikli bir emniyet olayı bulunmaksızın yapılan süresiz görevlendirme ise geçicilik şartını karşılamaz.

5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 8. maddesine göre il içindeki memurların lüzumu hâlinde nakil ve tahvilleri, il idare şube başkanlarının inhası üzerine valiler tarafından yapılır. Aynı Kanun'un 31. maddesinin (G) bendine göre kaymakam, ilçedeki daire ve müesseselerde çalışan uzman veya fen kollarına dahil memurlardan ilçenin genel ve mahallî hizmetlerine ilişkin işlerin görülmesini, asli görevlerine halel getirmemek şartıyla valiliğe teklif ederek isteyebilir; valilikten alınacak emir üzerine bu memurlar verilen işleri yapmakla ödevlidir.

3. Geçici Görevlendirme Kaç Ay Sürer? Süre Sınırı ve Uyulması Gereken Esaslar

Kurum içi geçici görevlendirmede kanunda azami süre yoktur; kurumlar arası görevlendirme bir yılı geçemez, birer yıl uzatılabilir; 657 ek madde 8 görevlendirmesi, yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri hariç, bir yılda altı ayı geçemez.

Azami sürenin bulunmaması sınırsızlık anlamına gelmez. Danıştay içtihadında geçici görevlendirme, kadro bağı sürerek ve belli bir süreyle sınırlı olarak yapılabilir; süreklilik gösteren bir hizmet ihtiyacı geçici görevlendirmeyle karşılanamaz. Görevlendirme yazısında dayanılan mevzuat kuralı gösterilmezse işlemin atama mı geçici görevlendirme mi olduğu anlaşılamaz; süre ve muvafakat kuralları bu dayanağa göre değişir.

Süre belirtilmeden yapılan görevlendirme, Danıştay kararlarında geçicilik şartını karşılamadığı için hukuka aykırı bulunmuştur; 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun 96. maddesine dayanan süresiz görevlendirme de, belli bir süre ya da yerine getirilmesi öncelikli emniyete dair bir olay bulunmadığında hukuka aykırı sayılmıştır.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK) da 30.09.2020 tarihli kararında (E. 2020/1044, K. 2020/1658) amacı ve süresi gösterilmeyen görevlendirmeye ilişkin iptal kararını onadı. Emniyet teşkilatı mensubu olan davacı Bilecik Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğüne geçici olarak görevlendirilmişti. Mersin 2. İdare Mahkemesi, görevlendirmenin hangi amaçla ve ne kadar süre için yapıldığının belirtilmediği gerekçesiyle işlemi iptal etmiş; Daire'nin bozma kararına karşı, işlemin hizmet ihtiyacına değil bir atamanın dayanağı olabilecek gerekçelere dayandığını ekleyerek ısrar etmişti. İDDK ısrar kararını oyçokluğuyla onadı; karşı oy bozma yönündedir.

3.1. Kurum İçi Görevlendirmede Kanundan Gelen Azami Süre Var mı?

Hayır, kurum içi geçici görevlendirmede kanundan gelen bir azami süre yoktur. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu aynı kurum içinde geçici görevlendirmeyi düzenlemez ve bu görevlendirme için azami bir süre koymaz. Danıştay, bir kamu kurumunun görev alanındaki geçici nitelikteki bir hizmeti ya da henüz örgütsel altyapısı kurulmamış ve bir kadroyla ilgilendirilmemiş yeni bir kamu hizmetini yürütmek için, kadro bağı sürmek ve belli bir süreyle sınırlı olmak üzere atamaya yetkili amirin geçici görevlendirme yapabileceğini kabul eder.

Bu ölçüt, sürenin uzunluğundan çok görevlendirmenin geçici kalıp kalmadığına bakar: Danıştay, aynı ilçede en fazla beş yıl çalışmayı öngören bir genelgeye dayanan kurum içi görevlendirmeyi, geçicilik niteliğini göz ardı ettiği için iptal etmiştir.

Üniversite personeline ilişkin bir kararda Danıştay 2. Daire, 25.04.2018 tarihinde (E. 2018/88, K. 2018/2775), bir yıl süreli kurum içi görevlendirmeyi hukuka uygun buldu. Kırklareli Üniversitesinde bilgisayar işletmeni olan davacı, 2547 sayılı Kanun'un 13/b-4 maddesine dayanılarak bir yıl süreyle Vize Meslek Yüksekokuluna görevlendirilmişti. Edirne İdare Mahkemesi, 657 sayılı Kanun ek madde 8'deki bir yılda altı ay sınırını gerekçe yaparak işlemi iptal etti. Danıştay 2. Daire ise 13/b-4 maddesinde görevlendirmeye ilişkin bir süre şartı ya da kısıtlaması bulunmadığını, personel ihtiyacının idarenin yazısıyla ortaya konduğunu belirterek mahkeme kararını bozdu.

Bozma sonucu esasta oybirliğiyle, gerekçede ise oyçokluğuyla verilmiştir; gerekçeye karşı oy yazan üye, süreklilik arz eden personel ihtiyacının geçici görevlendirmeyle giderilmesinin kamu yararına ve hizmetin gereklerine uygun düşmeyeceğini belirtmiştir.

3.2. Kurumlar Arası Görevlendirme En Fazla Ne Kadar Sürer?

Kurumlar arası geçici görevlendirme bir yılı geçemez ve her defasında birer yıl uzatılabilir. 375 sayılı KHK ek madde 25, bir kadro veya pozisyona dayalı olarak çalışanların, kurumlarının muvafakatiyle bir yılı geçmemek üzere başka kamu kurum ve kuruluşlarında geçici görevlendirilebileceğini düzenler; hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar bu hükmün dışındadır.

“Geçici görevlendirme en fazla bir yıl olarak yapılabilir ve her defasında bir yılı geçmemek üzere uzatılabilir.”

Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği madde 8, fıkra 2

Süre uzadıkça memurun iradesi de devreye girer. Kesintili ya da kesintisiz olarak toplamda altı ayı geçen görevlendirmelerde personelin muvafakati şarttır. Bu, kurumun verdiği muvafakatten ayrı ikinci bir onaydır: kurumun muvafakati görevlendirmeyi tamamlar, personelin muvafakati ise toplamda altı ayı aşan görevlendirmede aranır.

Danıştay 2. Daire, 02.03.2023 tarihli kararında, bir sendikanın Yönetmelik madde 8'deki bir yıllık süre ve altı aylık muvafakat ibarelerinin iptali istemini, bu düzenlemelerin 375 sayılı KHK ek madde 25'e uygun olduğu gerekçesiyle reddetti.

375 sayılı KHK ek madde 25, kanunlardaki geçici görevlendirme hükümlerini saklı tutar. 657 sayılı Kanun ek madde 8 bu nedenle ayrı bir rejimdir: görevlendirmenin memurun göreviyle ilgili olması ve memurun muvafakati şarttır, süre bir yılda altı ayı geçemez. Aynı maddeye göre birinci fıkradaki hâller dışında, kamu yararı ve hizmet gerekleri sebebiyle Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınarak altı aya kadar görevlendirme de yapılabilir. İki rejimin süre ve muvafakat kuralları birbirine karıştırılmamalıdır.

3.3. Görevlendirme Yazısında Süre ve Somut İhtiyaç: Süresiz ve Gerekçesiz Görevlendirme

Görevlendirme yazısı, hangi ihtiyaç için hangi görevin ne kadar süreyle yapılacağını somut olarak göstermelidir; soyut gerekçe ve süre belirtilmemesi Danıştay kararlarında iptal sebebi olmuştur. Bu konudaki kararlar üniversite personeline ilişkindir ve 2547 sayılı Kanun'un 13/b-4 maddesine dayanır.

Danıştay 2. Daire (E. 2018/303, K. 2018/1550, 12.03.2018), gerekçesi yalnız «bilgi ve deneyimlerinden yararlanmak» ifadesinden ibaret kalan bir yıllık görevlendirmeyi, asıl ihtiyaç sebebi ve yapılacak görevler somut olarak ortaya konmadığı için hukuka aykırı bulmuştur; Danıştay 5. Daire de (E. 2016/3017, K. 2016/3527, 02.06.2016) somut ve nesnel gerekçe gösterilmeden ve süre belirtilmeden yapılan görevlendirmenin naklen atama sonucu doğurduğunu kabul etmiştir.

Kurumlar arası görevlendirmede görevlendirmeyi isteyen kurumun doldurduğu form, başlangıç tarihinden en az bir ay önce personelin kadrosunun bulunduğu kuruma gönderilir; görevlendirme bu kurumun muvafakatiyle tamamlanır ve form ilgili personele başlangıçtan en az 5 gün önce tebliğ edilir. Göreve başlama ve dönüş, formda belirtilen başlangıç ve bitiş tarihlerine göre belirlenir.

3.4. Görevlendirme Süresi Bitince veya Erken Sona Erdirilince Ne Olur?

Süre bitince memur, formda belirtilen bitiş tarihini izleyen ilk iş günü kadrosunun bulunduğu kurumda göreve başlar; görevlendirme erken sona erdirilmişse dönüş, bu durumun kendisine tebliğini izleyen ilk iş günüdür. Süre, yönetmelikteki usule uyularak uzatılabilir.

Görevlendirme süresince özlük hakları devam eder; görevlendirme süreleri terfi ve emeklilikte hesaba katılır ve terfiler başkaca bir işleme gerek kalmadan süresinde yapılır. 375 sayılı KHK ek madde 25'e göre aylık veya ücret ödenmesine ilişkin hükümler ise saklıdır. Kurumlar arası görevlendirmede geçen süre, kendi kurumunda geçirilmiş sayılır.

4. Geçici Görevlendirme İptal Davasında Süre, Mahkeme ve Yürütmenin Durdurulması

Geçici görevlendirmeye karşı iptal davası, yazılı bildirimi izleyen günden başlayarak 60 gün içinde idare mahkemesinde açılır; dava açmak görevlendirmenin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz.

Görevlendirmeye özgü fark, İYUK madde 27'deki ek cümledir.

4.1. Görevlendirme İptal Davası Açma Süresi Kaç Gündür, Ne Zaman Başlar?

Dava açma süresi 60 gündür ve görevlendirme işleminin yazılı olarak bildirildiği tarihi izleyen gün başlar. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) madde 7 bu süreyi idare mahkemeleri için altmış gün olarak belirler; Anayasa madde 125 de idari işlemlere karşı dava süresinin yazılı bildirim tarihinden başlayacağını öngörür.

Dava konusu, hazırlık niteliğindeki teklif veya görüş yazısı değil, görevlendirmeyi kesinleştiren nihai işlemdir; tebliğ belgesini saklayın. Görevlendirme, ilanı gereken bir düzenleyici işleme dayanıyorsa, uygulama işlemi üzerine düzenleyici işleme, uygulanan işleme ya da ikisine birden dava açabilirsiniz; düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bireysel işlemin iptaline engel olmaz.

Örneğin, görevlendirme yazısı 03.03.2025 tarihinde tebliğ edilmişse 60 günlük süre 04.03.2025 günü işlemeye başlar ve 02.05.2025 günü sona erer.

4.2. Görevlendirme Davasında Yetkili İdare Mahkemesi Nasıl Belirlenir?

Yetkili mahkeme, İYUK madde 33'e göre kamu görevlisinin görev yeriyle belirlenir. Maddenin birinci fıkrası atanma ve nakillerde yeni veya eski görev yerini, üçüncü fıkrası ise diğer özlük ve parasal haklara ilişkin davalarda ilgilinin görevli bulunduğu yeri esas alır.

“Kamu görevlilerinin atanması ve nakilleri ile ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlilerinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir.”

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu madde 33, fıkra 1

Geçici görevlendirmenin bu fıkralardan hangisine girdiği madde metninden açıkça anlaşılmaz.

4.3. Geçici Görevlendirmeye İtiraz: İdareye Başvuru Zorunlu mu, Dava Süresini Nasıl Etkiler?

Hayır, idareye başvurmadan doğrudan dava açabilirsiniz. Halk dilinde görevlendirmeye «itiraz» denen yol, İYUK madde 11'deki idareye başvurudur: dava açmadan önce, dava açma süresi içinde üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan görevlendirmenin kaldırılmasını veya geri alınmasını isteyebilirsiniz. Bu başvuru, işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ret ya da ret sayılma hâlinde süre yeniden işlemeye başlar ve başvuruya kadar geçmiş süre de hesaba katılır.

İYUK madde 10 ise idareden bir işlem yapılmasını istemeyi düzenler; burada da otuz gün içinde cevap verilmeyen istek reddedilmiş sayılır.

4.4. Görevlendirmede Yürütmenin Durdurulması (YD) Nasıl İstenir?

Yürütmenin durdurulmasını (YD) dava dilekçesinde istersiniz; mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğacağı ve işlemin açıkça hukuka aykırı olduğu şartları birlikte gerçekleşirse YD kararı verebilir. Bu iki şart Anayasa madde 125 ve İYUK madde 27'de aynı biçimde yer alır.

“Ancak, kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği, geçici veya sürekli görevlendirmelere ilişkin idari işlemler, uygulanmakla etkisi tükenecek olan idari işlemlerden sayılmaz.”

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu madde 27, fıkra 2

Bu cümle, uygulanmakla etkisi tükenecek işlemler için öngörülen kolaylığı, yani idarenin savunması alınmadan YD kararı verilebilmesini geçici görevlendirmeye tanımaz. YD kararında mahkeme, işlemin hangi gerekçelerle açıkça hukuka aykırı olduğunu ve doğacak telafisi güç veya imkânsız zararların neler olduğunu belirtmek zorundadır; dilekçenizde bu iki noktayı somut olarak göstermeniz bu yüzden önem taşır.

4.5. Görevlendirilen Memur Yeni Göreve Başlamak Zorunda mı?

Evet, görevlendirilen memur dava açmış olsa da yeni göreve başlar; dava açılması, dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz; YD kararı verilmedikçe görevlendirme uygulanır. Kurumlar arası görevlendirmede personel, formda belirtilen başlangıç tarihinde görevlendirildiği kurumda göreve başlar. Belge ile ispatı mümkün zorlayıcı bir sebep olmadan süresinde göreve başlamayanlar hakkında, kadronun bulunduğu kurumca kadronun tabi olduğu mevzuat uygulanır. Göreve başlama yükümlülüğünün genel çerçevesi atama işleminin iptali davası sayfasında anlatılır.

5. Geçici Görevlendirme Hangi Nedenlerle Hukuka Aykırı Olur?

Geçici görevlendirme; yetkisiz makamca yapıldığında, somut hizmet ihtiyacı gösterilmediğinde, unvan ve uzmanlık dışı görev verildiğinde, görev ve süre belirtilmediğinde ya da memuru uzaklaştırma maksadıyla kurulduğunda hukuka aykırıdır. İptal davası, işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek açılır.

Kurum içi görevlendirmenin ölçütü Danıştay içtihadıdır. 657 sayılı Kanun aynı kurum içinde geçici görevlendirmeyi düzenlemez; görevlendirme, kurumun görev alanındaki geçici nitelikte bir hizmet ya da henüz örgütsel altyapısı kurulmamış ve bir kadroyla ilgilendirilmemiş yeni bir kamu hizmeti için, kadro bağı sürmek ve belli bir süreyle sınırlı olmak üzere atamaya yetkili amirce yapılabilir. Bu koşullardan birinin eksikliği, aşağıdaki aykırılık hâllerinden birine dönüşür.

• Yetki: görevlendirmeyi kanunun yetkili kıldığı makam yapmamıştır.
• Sebep: görevlendirilen birimdeki ihtiyaç somut ve nesnel gerekçeyle ortaya konmamıştır.
• Konu: memura uzmanlık alanına ya da sınıf ve derecesine uymayan bir görev verilmiştir.
• Şekil: görevlendirme yazısında hangi görevin ne kadar süreyle yapılacağı belirtilmemiştir.
• Maksat: görevlendirme, memuru görevinden fiilen uzaklaştırmak ya da cezalandırmak için kurulmuştur.
• Kurumlar arası görevlendirmede muvafakat, statü ya da kadro şartı karşılanmamıştır.

5.1. Yetki Yönünden Aykırılık: Görevlendirmeyi Hangi Makam Yapabilir?

Kurum içi geçici görevlendirmeyi, memurun bağlı olduğu kurumda atamaya yetkili amir yapar. Kurumlar arası görevlendirmede onay bakanlıklarda bakana, diğer kurumlarda en üst yöneticiye aittir; bakan veya en üst yönetici bu yetkiyi alt makamlara devredebilir (Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği madde 8, fıkra 1).

Özel kanunlar yetkiyi ayrıca düzenler. Üniversitelerde 2547 sayılı Kanun'un 13/b-4 maddesi, personelin görev yerlerini değiştirme ve yeni görev verme yetkisini rektöre tanır. Danıştay 5. Daire, üniversite personeline ilişkin bir kararında bu yetkinin zorunlu ihtiyaç hâllerinde ve belli sürelerle geçici görevlendirmeyi kapsadığını, bir nakil maddesi olarak kullanılamayacağını belirtmiştir.

İl teşkilatında il içindeki nakil ve tahviller, il idare şube başkanlarının inhası üzerine valilerce yapılır (5442 sayılı İl İdaresi Kanunu madde 8, bent C). Kaymakam, ilçedeki uzman veya fen kollarına dahil memurlardan ilçe hizmetlerine ilişkin işlerin görülmesini valiliğe teklif ederek isteyebilir; memurlar bu işleri valilikten alınacak emir üzerine yapar (5442 sayılı İl İdaresi Kanunu madde 31, bent G). Valilik emri bulunmadan verilen bir ilçe görevlendirmesinde yetki unsurunu bu iki hükümle karşılaştırmanız gerekir.

Emniyet teşkilatında 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun 96. maddesi, Emniyet Genel Müdürlüğüne personelini emniyete ait bir iş için dilediği yerde kullanma yetkisi verir; Danıştay bu yetkinin geçici görevlendirme müessesesinin koşullarına uygun kullanılmasını arar.

Kurumlar arası görevlendirme, kamu görevlisinin kadro veya pozisyonunun bulunduğu kurumun vereceği muvafakat ile tekemmül eder (Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği madde 7, fıkra 1). Bu muvafakat olmadan yalnız görevlendirmeyi isteyen kurumun kararıyla yapılan işlem yetki ve usul yönünden yetersiz kalır.

5.2. Sebep Yönünden Aykırılık: Somut Hizmet İhtiyacı Gösterilmeyen Görevlendirme

Görevlendirmenin sebebi, gidilecek birimdeki somut hizmet ihtiyacıdır. "Bilgi ve deneyimden yararlanmak" gibi genel bir ifade bu ihtiyacı göstermez; asıl ihtiyaç ve memurun yapacağı görevler açıkça ortaya konmadıkça görevlendirme sebep yönünden hukuka aykırıdır.

Hacettepe Üniversitesinde ayniyat saymanı olarak çalışan davacı, bir yıl süreyle üniversitenin Sincan'daki bir biriminde görevlendirilmiş, Ankara 9. İdare Mahkemesi davayı reddetmişti. Danıştay 2. Daire, 12.03.2018 tarihli kararında (E. 2018/303, K. 2018/1550) işlemde gerekçe olarak "bilgi ve deneyimlerinden yararlanmak" şeklinde soyut bir ifade kullanıldığını, asıl ihtiyaç sebebinin ve davacının yapacağı görevlerin somut olarak ortaya konmadığını tespit etti; kamu yararı ve hizmet gereği çerçevesi dışına çıkıldığı sonucuyla ret kararını bozdu. Karar üniversite personeline ilişkindir.

Danıştay 16. Daire de (E. 2015/10595, K. 2015/734, 17.03.2015), bir emniyet daire başkan yardımcısının Polis Meslek Yüksekokulunda öğretim görevlisi olarak görevlendirilmesinde okulun ihtiyacı somut olarak ortaya konmadan ve süre öngörülmeden yapılan görevlendirmeyi iptal eden kararı onamış, sürekliliği olan bir hizmetin naklen atamayı gerektirdiğini belirtmiştir.

5.3. Konu Yönünden Aykırılık: Unvana ve Uzmanlık Alanına Uymayan Geçici Görev

Görevlendirmeyle verilen iş, memurun kadrosu, sınıfı ve uzmanlık alanıyla uyumlu olmalıdır. Uzmanlık alanı dışındaki, süresi belirsiz bir işe görevlendirme, Danıştay içtihadında kamu yararı ve hizmet gereği yönünden hukuka aykırı sayılır.

657 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca hiçbir memur sınıfının dışında ve sınıfı içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamaz. Görevlendirme yazısında size verilen işi bu kuralla karşılaştırmanız, konu unsurundaki aykırılığı ileri sürmenin ilk adımıdır.

Danıştay 2. Daire (E. 2004/1631, K. 2005/2474, 11.07.2005), Teftiş Kurulu başmüfettişinin teftiş ve denetim hizmetlerine uygunluk göstermeyen, uzmanlık alanı dışındaki ve süresi belirsiz bir inceleme işiyle görevlendirilmesini kamu yararı ve hizmet gereği yönünden hukuka aykırı bulmuştur.

5.4. Şekil Yönünden Aykırılık: Görevlendirme Yazısında Görev ve Gerekçe Eksikliği

Görevlendirme yazısı, memurun hangi görevi, ne kadar süreyle ve hangi ihtiyaç nedeniyle yapacağını göstermelidir. Görev ve süre belirtilmeden yapılan görevlendirme, Danıştay kararlarında geçici görevlendirme koşullarını taşımayan ve naklen atama biçiminde sonuç doğuran bir işlem olarak değerlendirilmiştir.

Kurumlar arası görevlendirmede usul Yönetmelikte ayrıca belirlenmiştir. Görevlendirmeyi isteyen kurumun doldurduğu form, başlangıç tarihinden en az bir ay önce muvafakat için görevlendirilecek kişinin kadro kurumuna gönderilir; tekemmül eden form ilgili kişiye başlangıç tarihinden en az 5 gün önce tebliğ edilir ve bir örneği özlük dosyasında saklanır (Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği madde 7, fıkra 1-2). Süre de aynı usule uyularak uzatılabilir.

Personel, formda belirtilen başlangıç tarihinde görevlendirildiği kurumda göreve başlar; süre bitince bitiş tarihini izleyen ilk iş günü kadro kurumunda göreve başlar. Görevlendirme bitiş tarihinden önce sona erdirilirse, bu durumun kendisine tebliğ tarihini takip eden ilk iş günü kadro kurumuna döner (Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği madde 9, fıkra 1-3). Formda tarih ve görev yoksa şekil eksikliğini dilekçenizde ayrıca belirtin.

5.5. Geçici Görevlendirme Cezalandırma veya Fiilen Uzaklaştırma Aracı Olarak Kullanılabilir mi?

Hayır, geçici görevlendirme memuru görevinden fiilen uzaklaştırmak ya da cezalandırmak maksadıyla kullanılamaz; bu maksatla kurulan işlem maksat yönünden hukuka aykırıdır. 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinde sayılan disiplin cezaları arasında geçici görevlendirme yer almaz.

Danıştay 5. Daire (E. 2016/2982, K. 2016/3548, 02.06.2016), davacının naklen atanmasını gerektirebilecek nitelikteki eylemleri nedeniyle görevlendirildiğini ve kadro görevinden fiilen uzaklaştırılmasının amaçlandığını belirterek görevlendirmeyi hukuka aykırı bulmuştur.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK, E. 2013/2413, K. 2015/2181, 01.06.2015), 399 sayılı KHK'ya tabi sözleşmeli personelin başka illere iki ay süreyle görevlendirildiği, davadan feragat edenlerin görevlendirmesinin kaldırıldığı süreci bir bütün olarak değerlendirdi; idare ileri sürdüğü «kayıp ve kaçağın azaltılması» gerekçesini açıklama ve belgeyle desteklememişti. Kurul, işlemin fiilen görevden uzaklaştırma ve cezalandırma amacıyla kurulduğu sonucuyla Ankara 10. İdare Mahkemesinin iptal yönündeki ısrar kararını onadı.

Disiplin soruşturmasının ardından görev yerinin değiştirilmesi naklen atama işleminin iptali davası sayfasının konusudur.

5.6. Kurumlar Arası Görevlendirmeye Özgü Aykırılıklar: Muvafakat, Statü ve Kadro Şartları

Kurumlar arası geçici görevlendirme, kurumun muvafakatine, gerektiğinde memurun ayrıca muvafakatine ve kadroya ilişkin şartlara bağlıdır; bunlardan biri eksikse işlem hukuka aykırıdır. Statülerine bakılmaksızın kadro veya pozisyona dayalı çalışanlar, kurumlarının muvafakatiyle bir yılı geçmemek üzere başka kamu kurumlarında geçici görevlendirilebilir ve bu süre birer yıl uzatılabilir. Hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar kapsam dışındadır.

Kesintili ya da kesintisiz, toplamda altı ayı geçen görevlendirmelerde görevlendirilen kişinin de muvafakatinin alınması şarttır (Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği madde 8, fıkra 3). Kurumun muvafakati ile memurun muvafakati ayrı şartlardır; altı ay eşiği yalnız memurun muvafakatine ilişkindir. Toplam süre altı ayı geçtiği hâlde muvafakatiniz alınmamışsa bu eksiklik iptal sebebidir.

Kadro veya pozisyona görevlendirmede, görevlendirilecek kişide o kadroya asaleten atanmada aranan şartların bulunması gerekir. Kadronun statüsü ile personelin statüsü aynı olmalıdır; ancak 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 27 nci maddesi uyarınca sözleşmeli personel, ek 28 inci maddesi uyarınca iş mevzuatına tabi personel çalıştıran kurumlar, farklı statüdeki kişileri de görevlendirebilir. Bu personel kurumundan aylıksız veya ücretsiz izinli sayılır.

İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları bu Yönetmelik kapsamında geçici görevlendirme yapamaz (Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği madde 1, fıkra 4). Kanunlarda yer alan geçici görevlendirme hükümleri ise saklıdır (Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği madde 8, fıkra 9); işleminizin hangi hükme dayandığını görevlendirme yazısından kontrol etmeniz bu yüzden gerekir.

6. Geçici Görevlendirme Süreklileşirse veya Art Arda Yenilenirse Ne Olur?

Süre belirtilmeden sürdürülen ya da yıllarca devam eden görevlendirme geçicilik niteliğini kaybeder; Danıştay böyle bir görevlendirmenin naklen atama sonucu doğurduğunu ve hukuka aykırı olduğunu kabul eder. Süreklilik gösteren hizmet ihtiyacı geçici görevlendirmeyle değil, atama yoluyla karşılanır.

6.1. Geçicilik Niteliğini Kaybeden Görevlendirme Naklen Atama Sonucu Doğurur

Hizmet ihtiyacının somut ve nesnel gerekçeleri gösterilmeden ve süre belirtilmeden yapılan görevlendirme, geçici olmaktan çıkar ve naklen atama sonucu doğurur. Bu durumda görevlendirmenin sona erdirilerek kadronuzun bulunduğu birime iade edilmeniz gerekir.

Davacı, görevde yükselme sınavıyla üniversitenin Bilgi İşlem Daire Başkanlığı şube müdürü kadrosuna atanmış, ancak önceki biriminde çalışmaya devam etmişti; 26.10.2009 tarihli Rektörlük oluruyla Eğitim Fakültesinde görevlendirildi. Kadrosunun bulunduğu birime görevlendirilme başvurusu cevapsız bırakıldı ve Malatya İdare Mahkemesi (E. 2010/293, K. 2010/2404) davayı reddetti.

Danıştay 5. Daire, görevlendirildiği birimde hizmetine duyulan ihtiyacın somut ve nesnel gerekçeleri ortaya konmadan ve belli bir süre belirtilmeden yapılan görevlendirmenin naklen atama sonucu doğurduğunu, davacının kadro birimine iadesi gerekirken başvurusunun reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek ret kararını bozdu (Danıştay 5. Daire, E. 2016/3017, K. 2016/3527, 02.06.2016). Kadronuza iade istemiyle idareye başvurmanız ve cevap alamamanız da bu yolla dava konusu olabilir.

Danıştay 5. Daire, Gazi Üniversitesinde veri hazırlama kontrol işletmeninin hangi görevi ne kadar süre içinde yapacağı ortaya konmadan görevlendirilmesini iptal eden Ankara 7. İdare Mahkemesi kararını da onamıştır. İki karar da üniversite personeline ilişkindir.

6.2. Beş Yıllık Görevlendirme Genelgesi ve İdari Dava Daireleri Kurulu Kararı

Belirli bir süre aynı yerde çalışan kamu görevlisinin her dönem sonunda başka birime "görevlendirme" yoluyla gönderilmesini öngören düzenleme geçiciliği ortadan kaldırır. Danıştay bu gerekçeyle hem düzenlemeyi hem ona dayanan bireysel işlemi iptal etmiştir.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 2018/5 sayılı Genelgesinin "Personel" bölümünün 3. maddesi, her unvandaki personelin aynı ilçede en fazla 5 yıl çalışacağını ve süresi dolanların Kadastro Müdürünce başka bir ilçede görevlendirileceğini öngörüyordu. İstanbul Kadastro Müdürlüğü Küçükçekmece biriminde tekniker olan davacı bu hükme dayanılarak Çatalca biriminde görevlendirildi.

Danıştay 2. Daire, kamu görevlilerinin kadroları üzerinde bırakılarak uzmanlık alanlarına giren işlerde belli bir süre görevlendirilebileceğini kabul etmekle birlikte, Genelge hükmünün görevlendirmenin geçicilik niteliğini göz ardı ettiğini, adeta naklen atama niteliğinde beş yıl süreklilik arz eden görevlendirmeye olanak tanıdığını belirtti. Bunun geçici görevlendirmenin amacına aykırı olduğu ve kamu yararı ile hizmet gerekleriyle bağdaşmadığı sonucuyla Genelge hükmünü ve bireysel işlemi oybirliğiyle iptal etti (Danıştay 2. Daire, E. 2018/4345, K. 2022/6640, 20.12.2022); davalı idarenin temyizi üzerine İDDK bu kararı 30.09.2024 tarihinde oyçokluğuyla onadı.

6.3. İptal Kararını Etkisizleştirmek İçin Yapılan Yeni Görevlendirme

İdare, iptal edilen bir işlemin sonucunu aynı gerekçelerle geçici görevlendirme yaparak yeniden doğuramaz; bu amaçla yapılan görevlendirme de iptal edilir. Böyle bir görevlendirme yapılırsa yeni işleme karşı ayrıca dava açabilirsiniz.

Ataması iptal edilen tapu sicil müdürünün aynı gerekçelerle aynı yere altı ay süreyle geçici olarak görevlendirilmesini Antalya 1. İdare Mahkemesi, iptal kararını etkisizleştirmeye yönelik bularak iptal etmiş; Danıştay 5. Daire bu kararı onamıştır (E. 2016/2232, K. 2016/1910, 04.04.2016).

7. Mahkeme Görevlendirmede Neyi Denetler? Takdir Yetkisi, Kamu Yararı ve Hizmet Gereği

Mahkeme, görevlendirmenin hukuka uygun olup olmadığını denetler ve idarenin takdir yetkisini kamu yararı ile hizmet gereği ölçütüyle sınırlar; görevlendirmenin yerinde olup olmadığına ise karar veremez. İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimiyle sınırlıdır.

7.1. Görevlendirmede İdarenin Takdir Yetkisinin Sınırı: Kamu Yararı ve Hizmet Gereği

Geçici görevlendirmede idarenin takdir yetkisi vardır, ancak bu yetki mutlak ve sınırsız değildir; kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır ve hukuken geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Danıştay 2. Daire, geçici görevlendirmeyi olağan bir yöntem değil, zorunluluk bulunduğunda istisnai olarak başvurulabilecek bir müessese olarak nitelendirir.

Danıştay, kamu görevlisini görevinden fiilen uzaklaştırmak ya da cezalandırmak gibi hizmet gereklerine ters düşen bir sonucun amaçlanmamasını takdir yetkisinin sınırı olarak görür.

Emniyet Genel Müdürlüğünde şube müdürü olan davacı, 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun 96. maddesi uyarınca belli bir süre öngörülmeden Ankara Emniyet Müdürlüğünde görevlendirilmiş, Ankara 10. İdare Mahkemesi davayı reddetmişti.

Danıştay 16. Daire, maddenin emniyet hizmetleri için idareye takdir yetkisi tanıdığını, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığını belirtti. Daireye göre görevlendirme, öncelikli bir emniyet olayının sona ermesi ya da görevin tamamlanmasıyla, böyle bir olay yoksa geçici görevlendirme koşullarına uygun belli bir süreyle sınırlıdır. Danıştay 16. Daire, 11.06.2015 tarihli kararıyla (E. 2015/16224, K. 2015/3667) ret kararını bozdu.

7.2. Mahkeme Görevlendirmenin Yerindeliğini Denetler mi?

Mahkeme, görevlendirmenin hukuka uygun olup olmadığını inceler; idarenin hangi personeli nereye görevlendirmesinin daha isabetli olacağı yönünde kendi tercihini koyamaz. Anayasa bu sınırı açıkça çizer.

“Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz.”

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası madde 125, fıkra 4

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) madde 2, fıkra 2 de idari yargı yetkisinin idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimiyle sınırlı olduğunu tekrarlar. Davada "başka bir personel daha uygundu" türünden bir tercih tartışması yerine, işlemin hangi unsurunun hukuka aykırı olduğunu somut olarak göstermeniz gerekir.

Somut ihtiyacın belgelenip belgelenmediği bu denetimin merkezindedir: soyut gerekçeli görevlendirme hukuka aykırı, yazıyla belgelenmiş ihtiyaca dayanan görevlendirme hukuka uygun bulunmuştur.

7.3. Görevlendirmede Hizmet İhtiyacı Belgelenmezse: Belgeli ve Belgesiz Gerekçe Ayrımı

İdare görevlendirmeyi somut bir ihtiyaç belgesine dayandırmışsa mahkeme işlemi hukuka uygun bulabilir; aynı 2547 sayılı Kanun'un 13/b-4 maddesine dayanan iki görevlendirmeden belgesiz olanı hukuka aykırı, belgeli olanı hukuka uygun bulunmuştur.

Kırklareli Üniversitesindeki bir yıllık görevlendirmede ihtiyaç, iki personelin başka kurumlara naklen atanması nedeniyle idari personel ihtiyacı doğduğunu bildiren okul yazısıyla ortaya konmuştu; Danıştay 2. Daire (E. 2018/88, K. 2018/2775) bu görevlendirmeyi iptal eden Edirne İdare Mahkemesi kararını bozdu.

Hacettepe Üniversitesindeki görevlendirmede ise gerekçe "bilgi ve deneyimlerinden yararlanmak" ifadesinden ibaret kaldığı için Danıştay 2. Daire ret kararını bozmuştu. Davada idarenin görevlendirmeye esas aldığı ihtiyaç yazısını ve birimin personel durumunu gösteren belgeleri istemeniz bu farkı ortaya koyar.

7.4. Görevlendirme Yönetmeliklerine Karşı İptal Davası

Görevlendirmeyi düzenleyen bir yönetmelik hükmüne karşı, dayandığı kanunu daralttığı ya da aştığı ileri sürülerek iptal davası açılabilir.

Danıştay 8. Daire, Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliğinin 1. maddesinin 4. fıkrasındaki ve geçici 2. maddesinin 1. fıkrasındaki "Yükseköğretim kurumları" ibarelerini, kanun hükmünü daraltarak yükseköğretim kurumlarının kurumlar arası görevlendirme yapmasını tümüyle engellediği için iptal etti (Danıştay 8. Daire, E. 2020/2303, K. 2023/2995, 02.06.2023). Karar İDDK'nin onamasıyla kesinleşmiştir; il özel idareleri ve belediyelere ilişkin kısıt yürürlüktedir.

Danıştay 2. Daire, bir sendikanın Yönetmeliğin 8. maddesinin 2. ve 3. fıkralarındaki süre ve muvafakat düzenlemelerinin iptali istemini, ek 25. maddeye uygun bulduğu için 02.03.2023 tarihinde reddetti.

Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 11. maddesindeki "ihtiyaç hâlinde re'sen de görevlendirebilir" ibaresinde Danıştay 2. Daire hukuka aykırılık görmedi (Danıştay 2. Daire, E. 2016/7250, K. 2021/760, 23.03.2021). İDDK, 07.03.2022 tarihli kararıyla Daire kararının davanın reddine ilişkin kısmını onadı; Daire gerekçesinde bu ihtiyacın, yargısal içtihatlarla belirlenmiş koşul ve ölçütler kapsamındaki personel ihtiyacıyla sınırlı anlaşılması gerektiği belirtilmişti.

8. Geçici Görevlendirme İptal Davası Kazanılırsa Ne Olur? Memurun Hakları

İptal kararı kazanıldığında idare, kararın gereğine uygun işlemi gecikmeksizin yapmak zorundadır ve bu süre kararın idareye tebliğinden itibaren 30 günü geçemez. Kurumlar arası geçici görevlendirmede özlük haklarınız devam eder; iptal kararını etkisizleştirmeye yönelik olduğu gerekçesiyle yeni görevlendirme işlemini iptal eden idare mahkemesi kararı Danıştay 5. Daire'ce onanmıştır.

8.1. Görevlendirme İptal Edilirse İdarenin 30 Günlük Uygulama Yükümlülüğü

İdare, mahkemenin iptal kararının gereğine göre gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur; bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak hiçbir şekilde 30 günü geçemez. Yükümlülük yalnız esasa ilişkin iptal kararı için değil, dava sürerken verilen yürütmenin durdurulması kararı için de geçerlidir.

“Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur.”

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu madde 28, fıkra 1

Süre, kararın size değil idareye tebliğ edildiği tarihten başlar. Kararın idareye hangi tarihte tebliğ edildiğini kayda geçirmeniz, 30 günlük sürenin dolup dolmadığını izlemenizi ve idare işlem yapmazsa hangi tarihten itibaren hareket edeceğinizi belirlemenizi sağlar.

Örneğin, iptal kararı idareye 03.03.2025 tarihinde tebliğ edilmişse idarenin kararın gereğini en geç 02.04.2025 tarihine kadar yerine getirmesi gerekir.

8.2. Görevlendirme Süresince Aylık, Özlük Hakları ve Kadro Bağı

Kurumlar arası geçici görevlendirmede özlük haklarınız devam eder, görevlendirmede geçen süre terfi ve emekliliğinizde hesaba katılır ve terfileriniz başkaca bir işleme gerek kalmaksızın süresinde yapılır.

Aylığın hangi kurumdan ödeneceği görevlendirmenin türüne bağlıdır. Kurumların emrine geçici görevlendirilen kamu görevlisi mali ve sosyal hak ve yardımlarını kendi kurumundan alır ve görevlendirme süresince kurumundan aylıklı izinli sayılır. Kadro veya pozisyona geçici görevlendirilen kamu görevlisi ise asaleten atanmada aranan bütün şartları bir arada taşımalıdır; görevlendirildiği yerdeki kadroya ya da pozisyona bağlanmış mali ve sosyal hak ve yardımlardan, o kadrodaki emsalleriyle aynı biçimde yararlanır, kurumundan ise aylıksız izinli sayılır. Bu personelin Sosyal Güvenlik Kurumu ile ilişkisi, kendi kurumundaki statüsü dikkate alınarak sürdürülür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ek madde 8'e göre diğer kurumlarda geçici süreli görevlendirilen memurların kadroları ile ilişkileri ve kendi sınıf ve derecelerindeki terfi ve emeklilik hakları devam eder. Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği madde 8'e göre, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik ile özel mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, zorunlu yer değiştirme suretiyle atamaya tabi personelin bu Yönetmelik çerçevesinde geçici görevlendirildiği sürelerin tamamı görevlendirildiği yerin bölge hizmetinden sayılır. Aynı kurum içindeki görevlendirmede de kadronuz değişmez; Danıştay bu görevlendirmeyi kadro ile hukuki bağın sürmesi şartına bağlar.

8.3. İdare İptalden Sonra Aynı Memuru Aynı Gerekçeyle Yeniden Görevlendirebilir mi?

İptal kararını etkisizleştirmeye yönelik olduğu gerekçesiyle yapılan yeni bir görevlendirme işlemi iptal edilebilir; idare mahkeme kararının gereğine uygun işlem yapmakla yükümlüdür.

Antalya 2. İdare Mahkemesi, bir tapu sicil müdürünün ilçeye atanmasına ilişkin işlemi iptal etti. İdare bunun üzerine, daha önce atama nedeni olarak ileri sürdüğü gerekçelerle davacıyı aynı yere altı ay süreyle geçici olarak görevlendirdi. Antalya 1. İdare Mahkemesi (E. 2015/638, K. 2015/1495) bu görevlendirmeyi, önceki mahkeme kararını etkisizleştirmeye yönelik bularak iptal etti. Danıştay 5. Daire, 04.04.2016 tarihli kararıyla (E. 2016/2232, K. 2016/1910) idarenin temyiz istemini reddederek bu kararı onadı; ayrı bir gerekçe yazmadığı için ilke, onanan ilk derece kararının gerekçesinden çıkar.

Yeni görevlendirme işlemine karşı açılacak davada süre, işlemin yazılı bildiriminin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Dilekçenin konu bölümünde önceki iptal kararını tarih ve sayısıyla belirtip kararı ek olarak sunmanız, mahkemenin iki işlem arasındaki bağı görmesini kolaylaştırır.

8.4. Görevlendirmenin İptali Hâlinde Tazminat İstenebilir mi?

Evet; Anayasa'nın 125. maddesine göre idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür ve hukuka aykırı bir görevlendirme nedeniyle uğradığınız zarar tazminat isteminin konusu olabilir.

İdari Yargılama Usulü Kanunu madde 28'e göre idare mahkeme kararına uygun işlem tesis etmez veya eylemde bulunmazsa, idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Karar süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmezse tazminat davası ancak ilgili idare aleyhine açılabilir.

9. Geçici Görevlendirme İptal Davasında Emsal Kararlar

Geçici görevlendirme davalarında Danıştay; hizmet ihtiyacının somut olarak gösterilmesini, görevlendirmenin belli bir süreyle sınırlı olmasını ve memuru görevinden fiilen uzaklaştırma maksadı taşımamasını arar.

Üniversite personeline ilişkin kararlar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 13/b-4 maddesine, emniyet personeline ilişkin kararlar 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun 96. maddesine dayanan görevlendirmelerle ilgilidir; bu kararlardaki ilkeleri kendi dosyanıza uygularken özel kanun farkını gözetmeniz gerekir. Danıştay 2. Daire ve 8. Daire'nin 2023 tarihli kararları bireysel görevlendirmeye değil, Yönetmelik hükümlerine karşı açılmış davalara ilişkindir.

10. Geçici Görevlendirme İptal Dava Dilekçesinde Bulunması Gerekenler

Dilekçede dava edilen işlemin tarihi ve sayısı, tebliğ tarihi, hukuka aykırılık sebepleri ve yürütmenin durdurulması talebi açıkça yer almalıdır; dilekçe görev yerinize göre yetkili idare mahkemesine hitaben yazılır.

Tebliğ tarihi dilekçenin başında ayrıca yazılır, çünkü idari uyuşmazlıklarda dava süresi yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Yürütmenin durdurulmasını istiyorsanız, işlemin açıkça hukuka aykırı olduğunu ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararlar doğacağını aynı dilekçede gerekçelendirin; bu iki şart birlikte aranır.

Hukuka aykırılık iddiaları; yetki, sebep ve maksat unsurlarına göre numaralı maddeler hâlinde sıralanır:

• Yetki: (Varsa) işlemi yapan makamın görevlendirme yetkisinin bulunmadığı.
• Sebep: görevlendirildiğiniz birimdeki hizmet ihtiyacının somut olarak gösterilmediği, gerekçenin soyut ifadelerden ibaret kaldığı.
• Maksat: işlemin kamu yararı ve hizmet gerekleri yerine sizi görevinizden fiilen uzaklaştırmaya ya da cezalandırmaya yönelik olduğu.

10.1. Görevlendirme İptal Dilekçesinde Konu, Açıklamalar, Sonuç ve İstem Bölümleri

Konu bölümünde dava edilen işlemi makamı, tarihi ve sayısıyla tanımlayın; iptal ve yürütmenin durdurulması istemini aynı cümlede belirtin. İşlem önceki bir mahkeme kararının uygulamasını ortadan kaldırıyorsa bu karar da konu bölümünde anılır ve ek olarak sunulur.

Açıklamalar bölümü numaralı maddelerden oluşur. Kadronuzu, unvanınızı ve asıl görev yerinizi, görevlendirme işleminin size hangi tarihte tebliğ edildiğini, görevlendirildiğiniz birimdeki durumu sırasıyla yazın. Görevlendirildiğiniz birimde iş yükünün daha az olduğu, asıl biriminizde ise personel açığı doğduğu gibi somut olgular hizmet gereği iddiasını güçlendirir. (Varsa) görevlendirmenin hakkınızda başlatılan disiplin soruşturmasında savunma süresi beklenmeden yapıldığı da bu bölümde ayrı bir madde olarak gösterilir.

Sonuç ve istem bölümünde önce dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulması, ardından iptali ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesi istenir. Hukuki deliller bölümünde dava konusu işlem, tebliğ belgesi ve varsa önceki mahkeme kararı ek numarasıyla gösterilir.

10.2. Geçici Görevlendirme İptali İçin Örnek Dilekçe İskeleti

Aşağıdaki geçici görevlendirme iptali dilekçe iskeleti, görevlendirme işlemine karşı açılacak iptal davası için yer tutuculu bir başlangıç metnidir. «(Varsa)» işaretli maddeleri yalnız olayınızda karşılığı bulunuyorsa kullanın; köşeli parantezli alanları kendi bilgilerinizle doldurun.

Yürütmenin durdurulması gerekçesinde, işlemin uygulanmasıyla doğacak zararları somut olarak yazmanız gerekir. Mahkeme yürütmenin durdurulması kararında işlemin hangi gerekçelerle açıkça hukuka aykırı olduğunu ve uygulanması hâlinde doğacak telafisi güç veya imkânsız zararların neler olduğunu belirtmek zorundadır.