Memur Rotasyon Davası: Zorunlu Yer Değiştirmenin İptali, Süre ve Şartlar

Memur rotasyon davası, kurumunuzun sizi zorunlu çalışma süresi dolduğu için başka bir hizmet bölgesine ya da hizmet alanına atayan işlemine karşı açtığınız iptal davasıdır; zorunlu yer değiştirme iptal davası da denir. Hizmet bölgesi, Genel Yönetmeliğe ekli cetvelde gösterilen illerin gruplarını; hizmet alanı, hizmet bölgelerindeki görevin yapıldığı yeri ifade eder. Rotasyon, yer değiştirme suretiyle atanmanın zorunlu çalışma süresinin dolmasına bağlı türüdür; Genel Yönetmelik yer değiştirme suretiyle atanmayı, aynı kurumda çalışan memurların hizmet bölgelerine belirli süreler dahilinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesindeki esaslar çerçevesinde atanması olarak tanımlar. Kanuni dayanak 657 sayılı Kanun'un 72. ve 76. maddeleridir; naklen atama, yani 76. maddeye göre kurumların memurları kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara atamasıdır.

Rotasyon nedeniyle yer değiştirme iptali istenen davada işlem, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) madde 2 uyarınca yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden denetlenir; maksat, yani yer değiştirmede güdülen amaç, kamu yararı olmalıdır. İdari yargı yetkisi işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimiyle sınırlıdır; idari mahkemeler yerindelik denetimi yapamaz ve idarenin takdir yetkisini, yani mevzuatın kamu hizmetinin yürütülmesi için idareye tanıdığı seçim yetkisini, kaldıracak biçimde karar veremez.

Bu sayfa, Genel Yönetmeliğe ve kurum yönetmeliklerine göre zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan memurları kapsar. Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfındaki öğretmenler ile mülki idare amirliği, jandarma, sahil güvenlik ve emniyet hizmetleri sınıflarındaki memurlar ilgili mevzuatlarına tabidir; onlara uygulanan süre ve usuller bu sayfada ele alınmaz.

Ne yapmalısınız? Adım adım:

1. Rotasyon kararının size tebliğ edildiği tarihi not edin; 60 günlük dava süresi bu tarihi izleyen gün işlemeye başlar.
2. Kurumunuzun atama ve yer değiştirme yönetmeliğinde unvanınızın zorunlu yer değiştirmeye tabi olup olmadığını ve hizmet bölgenizdeki zorunlu çalışma sürenizi kontrol edin.
3. İsterseniz dava süresi içinde idareye başvurun; başvuru işleyen dava süresini durdurur, 30 gün içinde cevap gelmezse isteğiniz reddedilmiş sayılır ve süre yeniden işlemeye başlar.
4. Davayı yeni veya eski görev yerinizin idare mahkemesinde, yürütmenin durdurulması talebiyle açın.
5. Durdurma kararı yoksa işlem uygulanır, çünkü dava açmak yürütmeyi durdurmaz; yeni göreve başlama ya da başlamamanın sonuçları için atama işleminin iptali davası sayfasına bakın.

1. Rotasyon Nedir ve Hangi Memurlar Rotasyona Tabi Tutulabilir?

Rotasyon, kurum yönetmeliğinde belirlenen hizmet bölgesi, alanı veya birimindeki süreyi dolduran memurun, resen, yani kendi talebi olmaksızın, başka bir yere atanmasını sağlayan yer değiştirme usulüdür. 657 sayılı Kanun ve Genel Yönetmelik rotasyon sözcüğünü kullanmaz; mevzuatta bu işlemin adı yer değiştirme suretiyle atanmadır ve rotasyon onun zorunlu çalışma süresinin dolmasına bağlı türüdür; süre dolmadan hizmetin gereği, yani soruşturma sonucunda o yerde kalmasında sakınca görülmesi, ya da mazeret nedeniyle yapılan atamalar (Genel Yönetmelik madde 10) aynı düzenlemenin içinde kalır, ancak süreye bağlı olmadığı için rotasyon sayılmaz.

Kimin rotasyona tabi olduğu kurumdan kuruma değişir. Genel Yönetmelik, zorunlu yer değiştirmeye tabi personeli ve hizmet bölgelerindeki zorunlu çalışma sürelerini kamu kurum ve kuruluşlarının tespitine bırakır.

1.1. Rotasyonun Kanuni Dayanağı: 657 Sayılı Kanun Madde 72 ve 76

Rotasyonun kanuni dayanağı 657 sayılı Kanun'un 72. ve 76. maddeleridir; kurumunuz sizi yönetmeliğinde zorunlu yer değiştirmeye tabi tutmuşsa, zorunlu çalışma süreniz dolduğunda başka bir hizmet bölgesine atanabilirsiniz. 76. madde kurumlara memurları kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atama yetkisi verir; 72. madde ise atanmaların illerin gruplandırılmasıyla oluşturulan bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistemle yapılmasını ister.

“Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.”

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu madde 72, fıkra 1

Aynı maddenin yedinci fıkrası, yer değiştirmeye ilişkin atama esaslarının bir yönetmelikle belirlenmesini öngörür. Kurumlar, atamaya tabi olacak personeli için bu esaslara göre bir personel ve atama planı hazırlar.

Genel Yönetmelik, illeri gelişmişlik sırasına göre altı hizmet bölgesine ayırır. Kurumlar, altıyı geçmemek ve en az üç bölge olmak üzere hizmet özelliklerine göre farklı bölgeler belirleyebilir. Zorunlu çalışma sürelerini de en az iki yıl olmak üzere; bölgelerin özellikleri, teşkilat yapısı ve hizmet gereklerine göre kurumlar tespit eder.

Rotasyonun sınırı kapsamdan başlar. Genel Yönetmelik, özel kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla Genel ve Katma Bütçeli Kurumlarda, bunlara bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlarda ve Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde 657 sayılı Kanun'a tabi çalışan memurlara uygulanır; 657 sayılı Kanun'un 36. maddesindeki yardımcı hizmetler sınıfına dahil memurlara, 59. maddesinde sayılan istisnai memurluklara, aday memurlara ve Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşundaki kurumlarda görevli memurlara uygulanmaz. Atamalar ise memurların dengeli dağılımı için öğrenim, uzmanlık, iş tecrübesi, mesleki bilgi ve boş kadro durumu gözetilerek kurumca hazırlanan bir plan dahilinde yapılır.

1.2. Hangi Görevler ve Unvanlar Rotasyona Tabidir?

Rotasyona tabi görev ve unvanları Genel Yönetmelik ayrıntısıyla saymaz; her kurum kendi yönetmeliğinde belirler. İlk iş, kurumunuzun atama ve yer değiştirme yönetmeliğinde unvanınızın zorunlu yer değiştirme kapsamında olup olmadığını kontrol etmektir.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü belgeli bir örnektir. Kurumun atama yönetmeliği, Bölge Müdüründen Kadastro Müdür Yardımcısına kadar yedi unvandaki taşra personelinin yer değiştirmesinde altı hizmet bölgesini esas alır. Hizmet süresini tamamlayanların talepleri alınır; talepte bulunmayanların hizmet alanı veya birimi, bölge müdür yardımcısı, şube müdürü, tapu müdürü ve kadastro müdürü ile tapu sicil ve kadastro müdür yardımcıları bakımından resen değiştirilir. Bu kurallar yalnız o kurum için geçerlidir.

Genel Yönetmelik madde 9/6, ilgili mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan eğitim ve öğretim, mülki idare amirliği, jandarma, sahil güvenlik ve emniyet hizmetleri sınıflarındaki memurlardan söz eder; bu sınıflar kendi mevzuatına tabidir ve bu sayfanın konusu dışındadır.

Kapsam tartışmalıysa uyuşmazlığı yargı çözer. Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde mühendis olan davacı, enstitünün Orman Genel Müdürlüğüne doğrudan bağlı olduğunu ve rotasyona tabi olmadığını ileri sürdü. Danıştay 2. Daire (E. 2015/685, K. 2015/8520, 03.11.2015) bu savı yerinde görmedi: enstitüler bulundukları bölge müdürlüğüyle aynı bölge sayılır, mühendis ve başmühendisler Orman Genel Müdürlüğü atama yönetmeliğinin 10. maddesi kapsamında rotasyona tabidir. Karar, işlem tarihindeki yönetmelik metnine dayanır.

1.3. Rotasyon, Hizmet Gereği Yer Değiştirme ve Geçici Görevlendirme Farkı

Rotasyon, kurum içinde, hizmet bölgeleri arasında ve süreye bağlı olarak yapılan yer değiştirmedir; memur zorunlu çalışma süresini doldurduğu için bölge veya alan değiştirir. Yer değiştirme suretiyle atama naklen atamanın türlerinden biridir.

Hizmetin gereği olarak yapılan yer değiştirme süreye bağlı değildir: adli veya idari soruşturma sonucunda o yerde kalmasında sakınca görülen memur, zorunlu çalışma süresi tamamlanmadan ve atama dönemi beklenmeksizin atanabilir (Genel Yönetmelik madde 11, birinci fıkra). Bu davalar naklen atama işleminin iptali davası sayfasının konusudur.

Geçici görevlendirmede memurun asıl kadrosu değişmez, memur fiilen başka bir görevde çalıştırılır; kurumlar arası geçici süreli görevlendirme Devlet Memurları Kanunu'nun ek 8. maddesinde ayrıca düzenlenir. Bu işlemlere karşı dava geçici görevlendirmenin iptali davası, başka kuruma nakilde muvafakat sorunu ise memur naklinde muvafakat verilmemesi davası sayfasında anlatılır.

2. Memur Rotasyon Davasında Süre, Mahkeme ve Yürütmenin Durdurulması

Rotasyon işlemine karşı davayı, tebliği izleyen günden itibaren 60 gün içinde yeni veya eski görev yerinizin idare mahkemesinde açarsınız. Dava açmak işlemi durdurmaz.

2.1. Rotasyon Davası Açma Süresi Kaç Gündür, Ne Zaman Başlar?

Rotasyon davası açma süresi 60 gündür ve rotasyon kararının size yazılı olarak bildirildiği tarihi izleyen günden başlar. Süre İYUK madde 7'den gelir; Anayasa madde 125 de sürenin yazılı bildirim tarihinden başladığını hükme bağlar. Tatil günleri süreye dahildir; son gün tatile rastlarsa süre izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar.

Örneğin, rotasyon kararı size 05.02.2026'da tebliğ edildiyse süre 06.02.2026'da işlemeye başlar ve 60 günlük sürenin son günü 06.04.2026 olur.

2.2. Zorunlu Yer Değiştirme Davası Hangi İdare Mahkemesinde Açılır?

Rotasyon davasını, tercihinize göre yeni görev yerinizin ya da eski görev yerinizin idare mahkemesinde açabilirsiniz.

“Kamu görevlilerinin atanması ve nakilleri ile ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlilerinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir.”

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu madde 33, fıkra 1

Görevine son verme, emekliye ayırma ve görevden uzaklaştırma davalarında ise son görev yapılan yer idare mahkemesi yetkilidir; rotasyon bu gruba girmez.

2.3. Rotasyon İşlemine Karşı İdareye Ön Başvuru (İYUK Madde 11) Zorunlu mu?

Hayır, idareye ön başvuru zorunlu değildir; doğrudan dava açabilirsiniz. İsterseniz dava açma süresi içinde üst makama, üst makam yoksa işlemi yapan makama başvurarak rotasyonun kaldırılmasını, geri alınmasını veya değiştirilmesini isteyebilirsiniz. Bu başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurur.

İdare 30 gün içinde cevap vermezse isteğiniz reddedilmiş sayılır. Ret ya da cevapsızlık hâlinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.

2.4. Rotasyon Atamasında Yürütmenin Durdurulması (YD) Nasıl Talep Edilir?

Yürütmenin durdurulmasını dava açarken talep edersiniz; mahkeme, rotasyonun uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğacağını ve işlemin açıkça hukuka aykırı olduğunu birlikte görürse gerekçe göstererek durdurma kararı verir. Mahkeme bu kararı normalde savunma alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra verir.

Kanun, uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde savunma alınmaksızın da durdurma imkânı tanır; ancak atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği ile geçici veya sürekli görevlendirme işlemleri bu grupta sayılmaz. Rotasyon da atama işlemi olduğundan bu işlemde savunma beklenmeden durdurma uygulanmaz.

Yürütmenin durdurulması isteği hakkındaki karara, tebliğini izleyen günden itibaren 7 gün içinde bir defaya mahsus bölge idare mahkemesine itiraz edebilirsiniz; itiraz mercii 7 günde karar verir ve bu karar kesindir.

2.5. Zorunlu Yer Değiştirmeyle Atanan Memur Yeni Göreve Başlamak Zorunda mı?

Dava açmak rotasyon işleminin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durdurulması kararı verilmedikçe işlem uygulanır. Atama emrine uyma yükümlülüğü ve göreve başlamamanın sonuçları atama işleminin iptali davası sayfasında ele alınır.

2.6. Zorunlu Yer Değiştirme Davasında Vekâlet Ücreti, Yargılama Giderleri ve Duruşma

Vekâlet ücreti karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenir; bu sayfadaki kararlardan birinde konusu kalmayan davada ücret idareden davacıya, ötekinde reddedilen davada davacıdan idareye verilmiştir.

İptal davasında taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılır; duruşma talebini dava dilekçesinde ya da cevap ve savunmalarda bildirebilirsiniz.

2.7. Rotasyon Yönetmeliğine Karşı İptal Davası Açılabilir mi?

Evet, rotasyon yönetmeliğine karşı da iptal davası açılabilir: Anayasa'nın 125. maddesine göre idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açıktır; İYUK madde 2'ye göre menfaatleri ihlal edilenler, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu veya maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırılığı nedeniyle iptal davası açabilir.

Düzenleyici işlemlerde (yönetmelik bu türdendir) süreyi İYUK m. 7/4 belirler: "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar." Yönetmelik size uygulandığında düzenleyici işleme, uygulanan işleme ya da ikisine birden dava açabilirsiniz; düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması, ona dayalı işlemin iptaline engel olmaz.

Dava sürerken yönetmelik kalkarsa dava konusuz kalabilir: bir sendikanın Orman ve Su İşleri Bakanlığı yer değiştirme yönetmeliğine karşı açtığı davada yönetmelik 13.05.2019'da kaldırılınca Danıştay 2. Daire (E. 2016/1053, K. 2021/4981, 16.12.2021) esasa girmeden "karar verilmesine yer olmadığına" hükmetmiştir; karşı oyda denetimin işlemin kurulduğu tarih itibarıyla yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Size uygulanan rotasyon atamasını ayrıca dava edin; Danıştay 2. Daire iki kararında atamayı işlem tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre incelemiştir.

3. Hizmet Bölgeleri ve Zorunlu Çalışma Süresi: Rotasyon Nasıl İşler?

Rotasyon, kurumunuzun belirlediği hizmet bölgesinde ya da hizmet alanında zorunlu çalışma sürenizi doldurduğunuzda başka bir yere atanmanızdır. Sistem üç unsura dayanır: bölge, süre ve süre dolunca yapılan atama.

Genel çerçeveyi Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik (Genel Yönetmelik) çizer; zorunlu yer değiştirmeye tabi personeli ve bölgelerdeki süreleri ise her kurum kendisi tespit eder. Hangi kurala bağlı olduğunuzu öğrenmek için önce kendi kurumunuzun yer değiştirme yönetmeliğine bakmanız gerekir. Aşağıdaki süreler, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü personeline uygulanan güncel düzenlemedir.

3.1. Hizmet Bölgesi Sistemi: Altı Bölge ve Kurumların Yetkisi

Genel Yönetmeliğin 5. maddesine göre Türkiye, ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren illerin gruplandırılmasıyla, gelişmişlik sırasına göre altı hizmet bölgesine ayrılmıştır. Bölgelere giren il merkezleri yönetmeliğe ekli (1) sayılı cetvelde gösterilir; ilçelerin hangi bölgeye gireceğini ise hizmetin gereklerine göre kurumlar belirler. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünde ilçelerin hizmet bölgeleri en az iki yılda bir Bakan onayıyla değiştirilebildiği için görev yerinizin güncel bölgesini kontrol etmeniz yararlı olur. Yönetmelik metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.

Aynı madde, kamu kurum ve kuruluşlarına rotasyonu kendi hizmetlerine göre kurma yetkisi verir:

• Hizmet özelliklerine göre, altıyı geçmemek ve en az üç bölge olmak üzere farklı hizmet bölgeleri belirlemek,
• zorunlu yer değiştirmeye tabi personeli tespit etmek,
• her bölgedeki zorunlu çalışma süresini, en az iki yıl olmak üzere, bölgelerin özellikleri, teşkilat yapısı ve hizmet gereklerini gözeterek belirlemek.

Genel Yönetmelik her bölge için ayrı süre öngörmez; yalnız iki yıllık alt sınırı koyar ve süreleri kurumlara bırakır. Yönetmelikteki üç kavram, size uygulanacak kuralı belirler: hizmet bölgesi, cetvelde gösterilen illerin grubudur; hizmet alanı, bölge içinde görevin yapıldığı yerdir; zorunlu çalışma süresi ise her bölgede zorunlu olarak çalışılması gereken süredir.

3.2. Zorunlu Çalışma Süresi Kaç Yıldır? Tapu ve Kadastro Örneği

Zorunlu çalışma süresi kurumdan kuruma değişir; Genel Yönetmelik yalnız en az iki yıl olmasını şart koşar. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün atama ve yer değiştirme yönetmeliği (kısaca Tapu Kadastro Yönetmeliği), bölgeye göre iki yıl ile altı yıl arasında değişen fiili hizmet süreleri öngörür; bu sayfada zorunlu çalışma süresi ve fiili hizmet süresi bu anlamda birlikte kullanılır.

Bu kurumda iller, merkez ilçeler ve diğer ilçeler altı hizmet bölgesine ayrılmıştır. Bölgeler; Bölge Müdüründen Kadastro Müdür Yardımcısına kadar yedi unvandaki taşra personelinin yer değiştirmesinde esas alınır. İlçelerin bölgeleri en az iki yılda bir Bakan onayıyla değiştirilebilir.

Tablodaki süreler özel haller hariç geçerlidir; üst bölgede kadro yoksa ya da bölgelere personel bulmakta güçlük çekiliyorsa Genel Müdürlük onayıyla bu süreler uzatılabilir.

Tapu Kadastro Yönetmeliği, belirlenen sürelerde fiilen çalışmadan doğrudan bir üst bölgeye atama yapılmamasını esas alır. Hizmetin gereği ya da personel bulunmasında güçlük hâlinde, tamamlanmamış hizmet sonradan tamamlanmak üzere üst bölgeye atama yapılabilir. Tablo, yukarıda sayılan yedi unvandaki taşra personeline uygulanır; diğer taşra personeli için aşağıdaki azami süreler geçerlidir. Başka bir kurumda çalışıyorsanız sürenizi kendi kurumunuzun yönetmeliğinden kontrol etmelisiniz.

3.3. Tapu ve Kadastroda Azami Hizmet Süresi Dolunca Resen Yer Değiştirme

Bölge süresinden ayrı olarak aynı hizmet alanında ya da birimde kalınabilecek azami bir süre de vardır; süreyi tamamlayanların talepleri alınır, talepte bulunmayanların hizmet alanı veya birimi resen, yani kendi talepleri olmadan değiştirilir; diğer taşra personelinde idare bu değiştirmeyi yapabilir. Diğer taşra personelinin azami süresi, Genel Müdürün görevlendireceği Genel Müdür Yardımcısı başkanlığında, Personel Dairesi Başkanı ve diğer üç üyeden oluşan Yer Değiştirme Kurulunun kararı ve Genel Müdür onayıyla uzatılabilir. Tapu Kadastro Yönetmeliği azami süreleri unvana göre ayırır:

• Bölge Müdür Yardımcısı, Şube Müdürü, Tapu Müdürü ve Kadastro Müdürü: aynı hizmet alanında ve aynı unvanda toplam altı yıl,
• Tapu Sicil Müdür Yardımcısı ve Kadastro Müdür Yardımcısı: aynı birimde ve aynı unvanda toplam altı yıl,
• Bölge Müdürlükleri ve Kadastro Müdürlüklerinde Mühendis ve Kontrol Mühendisi: aynı hizmet biriminde toplam on yıl,
• diğer taşra personeli: büyükşehirlerin il merkezleriyle aynı hizmet bölgesindeki birimlerde on yıl, büyükşehirlerin diğer ilçelerinde ve büyükşehirler dışındaki il ve ilçelerde on beş yıl.

Süresini dolduran ve yer değişikliği talep etmeyen personele, hizmetini tamamladığı bölgeler dışında ihtiyaç bulunan hizmet alanları için on tercih yaptırılır; tercih yapılmazsa mazeret durumu da gözetilerek resen atama yapılır. Bu Yönetmelikte belirtilen istisnalar dışında, süreyi tamamladığınız tarihi izleyen ilk dönem içinde atanırsınız.

Süreniz dolduğu hâlde atanacağınız bölgede kadro yoksa Tapu Kadastro Yönetmeliğine göre bulunduğunuz yerde geçirdiğiniz süreler, 1. ve 2. hizmet bölgesi hariç, bir üst hizmet bölgesindeki zorunlu hizmet süresinden sayılır. Genel Yönetmeliğin 16. maddesi benzer kuralı yalnız 1. bölgeyi hariç tutarak koyar; Tapu ve Kadastro personeli için yukarıdaki özel kural esastır.

Emekliliğe yakın personel için ayrı bir istisna vardır: zorunlu çalışma süresini doldurduğu için yer değiştirmesi gereken personelden emekli aylığı bağlanma şartlarını kazanmış olanlar ile bir sonraki yıl kazanacak olanlar, emekli olacaklarına dair en geç son başvuru tarihine kadar talepte bulunur ve idari yönden sakınca görülmezse, bir sonraki atama dönemini geçmemek kaydıyla emekli olacakları tarihe kadar bulundukları hizmet biriminde bırakılabilir. Emeklilik talebinden vazgeçilir ya da belirtilen tarihte emekli olunmazsa Genel Müdürlükçe uygun görülen bir birime resen atama yapılır. Genel Yönetmelikte emekli aylığı bağlanma şartlarını bir sonraki yıl kazanacak olan memur, emekli olacağına dair en geç Nisan ayı içinde talepte bulunursa ve idari yönden sakınca görülmezse emekli olacağı tarihe kadar bulunduğu hizmet alanında bırakılır.

3.4. Zorunlu Yer Değiştirme Atamaları Hangi Aylarda Yapılır?

Genel Yönetmeliğin 8. maddesine göre yer değiştirme suretiyle atamalar her yılın Haziran–Eylül döneminde yapılır. İş mevsimi bu dönemi kapsayan hizmetlerde Mart ve Ekim ayları, Sağlık Bakanlığındaki sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında Ocak ayı ile Haziran–Eylül dönemi esas alınır. Atamalar kurumun hazırladığı plan dahilinde yapılır.

Tapu Kadastro Yönetmeliğinde boş kadrolar Mart ayı sonuna kadar ilan edilir, süresini tamamlayanlar 1-15 Nisan arasında istek formu verir, başvurular Haziran ayında değerlendirilir ve atamalar en geç Temmuz ayı sonuna kadar yapılır. Yerleştirmede zorunlu yer değiştirmeye tabi personel önceliklidir. Atama dönemlerinin ayrıntısı için naklen atama işleminin iptali davası bölümüne bakınız.

3.5. Zorunlu Çalışma Süresi Dolmadan Yer Değiştirme: Hizmet Gereği ve Mazeret Hâlleri

Hayır; rotasyon zorunlu çalışma sürenizin dolmasına bağlıdır. Genel Yönetmeliğin 10. maddesine göre süre dolmadan yer değiştirme suretiyle atanma, 11. maddedeki hizmetin gereği nedenleriyle ya da memurun isteği üzerine 12. maddedeki mazeretlerle yapılabilir; Tapu ve Kadastro yönetmeliğine göre ayrıca personelin isteği ve talebinin uygun görülmesi kaydıyla zorunlu çalışma süresini doldurmadan daha alt hizmet bölgesine atanma mümkündür.

Hakkınızda adli veya idari soruşturma yapılmış ve sonucunda o yerde kalmanızda sakınca görülmüşse, süreniz dolmadan ve dönem beklenmeden yeriniz değiştirilebilir. Bu atama rotasyon değil, hizmetin gereği olarak yapılan yer değiştirmedir; ayrıldığınız bölgede tamamlanmamış kalan hizmetiniz aynı bölgedeki başka bir hizmet alanında, orada ihtiyaç yoksa daha sonra tamamlattırılır. Ayrıntı için naklen atama işleminin iptali davası bölümüne bakınız.

Sağlık, aile birliği veya can güvenliği mazeretiniz belgelenirse süreniz dolmadan isteğiniz üzerine yer değiştirme suretiyle atamanız yapılabilir. Sağlık ve aile birliği mazeretiniz sürüyorsa bunu her yıl Ocak ayında belgelemeniz gerekir; mazeret sona erince zorunlu hizmet sürenizin eksik kalan kısmını tamamlarsınız.

İsteğiniz ve kurumunuzun uygun görmesiyle bulunduğunuz bölgeden daha alt bir hizmet bölgesine de atanabilirsiniz; alt bölgede geçen süre ayrıldığınız bölgedeki hizmetinizden sayılır. Tapu Kadastro Yönetmeliği de talebi uygun görülen personelin süreyi doldurmadan alt bölgeye atanmasını mümkün kılar.

4. Rotasyonda Yerinde Bırakılma, Süre Uzatma ve Mazeret Hâlleri

Süreniz dolmuş olsa bile emekliliğinizin yaklaşması veya belgelenmiş mazeretiniz yerinizde bırakılmanıza yol açabilir. Tapu Kadastro Yönetmeliğine göre ayrıca hizmet bölgeleri için personel bulmakta zorlanılması hâlinde süreler Genel Müdürlük onayıyla uzatılabilir. Emeklilik ve mazeret hâlleri sizin talebinize ve belgenize bağlıdır.

4.1. Emekliliği Yaklaşan Memur Rotasyondan Muaf Tutulabilir mi?

Evet, belirli şartlarla. Genel Yönetmeliğin 16. maddesine göre zorunlu çalışma süresini doldurduğu için yer değiştirmesi gereken memurlardan emekli aylığı bağlanma şartlarını bir sonraki yıl kazanacak olanlar, emekli olacaklarını en geç Nisan ayı içinde talep eder ve idari yönden sakınca görülmezse emekli olacakları tarihe kadar bulundukları hizmet alanında bırakılır.

Tapu Kadastro Yönetmeliği, emekli aylığı bağlanma şartlarını kazanmış olanları da bu imkâna dahil eder. Talebin en geç son başvuru tarihine kadar yapılmasını ve bırakılmanın bir sonraki genel atama zamanını geçmemesini şart koşar. Emeklilik talebinizden vazgeçer ya da dilekçede belirttiğiniz tarihte emekliye ayrılmazsanız, Genel Müdürlükçe uygun görülen bir birime resen atanırsınız.

Her iki düzenlemede de yerinizde bırakılmanız, idari yönden sakınca görülmemesine, yani idarenin takdirine bağlıdır. Tapu ve Kadastro yönetmeliğine göre emeklilik talebinden vazgeçilir ya da dilekçede belirtilen tarihte emekliye ayrılınmazsa Genel Müdürlükçe uygun görülen bir birime resen atama yapılır.

4.2. Rotasyonda Hizmet Bölgesi Süresi Uzatılabilir mi? (Tapu ve Kadastro)

Tapu Kadastro Yönetmeliğine göre üst bölgede kadro bulunmaması veya hizmet bölgelerine eleman temininde güçlük çekilmesi hâlinde Genel Müdürlük onayıyla bölge süreleri uzatılabilir.

Aynı birimde on yıl ya da on beş yıl azami süreye tabi diğer taşra personeli için Yer Değiştirme Kurulunun kararı ve Genel Müdür onayıyla süre uzatılabilir; personel bulunmasında güçlük çekilen birimlerde görev yapanlar kapsam dışı bırakılabilir. Kadro yokluğu nedeniyle atanamayan personelin bulunduğu yerde geçirdiği süreler, 1. ve 2. hizmet bölgesi hariç, bir üst bölgedeki zorunlu hizmet süresinden sayılır.

4.3. Aile Birliği, Sağlık ve Can Güvenliği Mazereti Rotasyonu Nasıl Etkiler?

Belgelenmiş sağlık, aile birliği veya can güvenliği mazereti, hizmet bölgesindeki zorunlu çalışma süreniz dolmadan isteğiniz üzerine yer değiştirme suretiyle atanmanıza imkân verir; Yönetmelik bu atamanın «yapılabileceğini» belirtir. Mazeret, Genel Yönetmelikte bu üç türden biridir ve belgelendirilmesi gerekir. Rotasyon sırasında ise mazeret, resen atamada gözetilir ya da yerinizde bırakılmanıza dayanak olabilir.

• Yönetmeliğin mazeret maddesine göre sağlık ve can güvenliği mazeretlerine dayalı yer değiştirme suretiyle atamalar atanma dönemine tabi değildir; aile birliği mazereti bu fıkrada sayılmamıştır.
• Sağlık veya aile birliği mazeretiyle yer değiştiren memur, mazeretin sürdüğünü her yıl Ocak ayında belgelemek ve mazeret sona erince tamamlanmamış zorunlu hizmetini tamamlamak zorundadır; Tapu Kadastro Yönetmeliği, mazereti nedeniyle zorunlu yer değişikliğine tabi tutulmayarak yerinde bırakılan memurdan da bu belgelerin her yılın ocak ayında Personel Dairesi Başkanlığına gönderilmesini ister.
• Tapu Kadastro Yönetmeliğine göre genel atama döneminde Genel Yönetmeliğe uygun biçimde mazeretini belgeleyen personelden durumu uygun olanların atamaları, isteğe bağlı atama talebinde bulunan personelden daha öncelikli yapılır.

Sizin ya da bakmakla yükümlü olduğunuz kişilerin sağlık durumu yeni yere gitmeye elverişli değilse, bu durum atamada göz önünde bulundurulmalıdır.

Yönetmeliğin Ek 3. maddesine göre sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar, engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilir; ayrıntı için engellilik nedeniyle tayin reddine karşı dava bölümüne bakınız.

Mazeret türlerinin şartları ve ret kararlarına karşı dava yolu ayrı bölümlerde ele alınır: eş durumu tayini reddine karşı dava, sağlık mazereti tayini reddine karşı dava ve can güvenliği mazereti tayini reddine karşı dava.

5. Rotasyon İşlemi Hangi Hâllerde Hukuka Aykırıdır?

Mahkeme, rotasyon atamasını 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 2. maddesindeki yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden denetler; beş hâl bu denetimde öne çıkar.

Hâller ve dayanakları:

• Rotasyona tabi olmayan göreve rotasyon. Görevin kurum yönetmeliğindeki görev ve unvan sayımında yer alıp almadığına bakılır.
• Süre şartı dolmadan rotasyon. Kurum yönetmeliğindeki süre şartı aranır.
• Engellilik durumunun gözetilmemesi. Anayasa m. 10 ve Genel Yönetmeliğin Ek 3. maddesi.
• Aynı konumdakiler arasında ayrım ya da objektif olmayan ölçüt. Anayasa m. 10; objektif ölçüt ve aynı konumdakilere eşit uygulama aranır.
• Kamu yararı dışında amaç, örneğin cezalandırma. İYUK m. 2'deki maksat yönü; bu hâli esas alan Danıştay iptal kararı bu sayfada yok.

5.1. Rotasyona Tabi Olmayan Göreve veya Süresi Dolmamış Memura Rotasyon

Danıştay 2. Daire, iki kararında kurum yönetmeliklerindeki süre şartını ve görev kapsamını somut olayda aramıştır. Tapu ve Kadastro yönetmeliğinde süre bağı açıktır: hizmet bölgesinde zorunlu çalışma süresini tamamlayan ve yer değişikliği talebinde bulunmayan personele on tercih yaptırılır, talep olmaması durumunda mazeret durumları da dikkate alınarak resen ataması yapılır. Resen atama, memurun talebi olmaksızın idarece yapılan atamadır; bu hükümde süresini tamamlamış personel için öngörülmüştür.

Tabi olmama savında ölçü, unvanınızın kurum yönetmeliğinde sayılıp sayılmadığıdır; Danıştay 2. Daire, Orman Genel Müdürlüğüne doğrudan bağlı Araştırma Enstitüsü Müdürlüklerinin faaliyet alanı itibariyle bulunduğu bölge müdürlüğü ile aynı bölge kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna vararak mühendis unvanlı davacıyı rotasyona tabi saymıştır (ayrıntı, Hangi Görevler ve Unvanlar Rotasyona Tabidir? başlıklı bölümde).

Dilekçede şu olguları belgeleyin: atama onayında dayanılan yönetmelik maddesi, unvanınızın bu maddenin kapsamı dışında kaldığı, çalışma sürenizin dolmadığı ya da süre uzatma talebiniz, atandığınız yerin ilan edilen boş kadro listesinde yer almadığı ve size tercih hakkı tanınmadığı.

5.2. Süresi Dolmadan Yapılan Rotasyon İptal Edildi: Orman Muhafaza Memuru Kararı

Kurum yönetmeliğindeki süre şartı bulunmadan yapılan rotasyon hukuka aykırıdır. Danıştay 2. Daire bu sonuca bir orman muhafaza memurunun rotasyon atamasında ulaşmıştır (E. 2015/4593, K. 2016/239, 21.01.2016).

Memur, aynı şeflikte beş yılını doldurduğu için 2013'te rotasyonla başka bir şefliğe atanmış, 04.08.2014 tarihli işlemle ikinci kez rotasyona tabi tutularak tercihi dışında Siirt'e gönderilmişti. İşlem tarihindeki Orman Muhafaza Memurlarının Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 13. maddesinin 2. fıkrasına göre toplam hizmet süresi aynı şeflikte beş, aynı müdürlükte on yılı aşamazdı; memur iki süreyi de doldurmamıştı. Diyarbakır 2. İdare Mahkemesi, memurun rotasyon kapsamında olmadığını kabul etmekle birlikte, görev yaptığı şeflikte orman muhafaza memuru kadrosu bulunmadığı için davayı reddetmişti. Danıştay 2. Daire kadro gerekçesini sonuca etkili saymadı: rotasyon şartları mevcut olmadığından işlemin hukuka aykırılığı açıktı; Daire ret kararını oybirliğiyle bozdu.

Bu süreler yalnız o yönetmeliğe özgüdür. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin (Genel Yönetmelik) 5. maddesine göre zorunlu çalışma sürelerini, en az iki yıl olmak üzere, kamu kurum ve kuruluşları belirler. Kendi davanızda ölçü, işlem tarihinde yürürlükte olan kurum yönetmeliğidir.

İdareden hizmet cetvelinizi ve atama onayında dayanılan yönetmelik maddesini isteyin; son görev yerinizdeki ve kurumdaki toplam sürenizi yönetmelik şartıyla karşılaştırın.

5.3. Engelli Memurun Zorunlu Yer Değiştirmesi: Ek 3 ve Danıştay 2. Daire Kararı

Sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memur, engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir; bu talepler Genel Yönetmeliğin Ek 3. maddesine göre yönetmelikteki kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın, kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır.

Danıştay 2. Daire (E. 2016/3556, K. 2016/5812, 13.12.2016), %60 engelli raporu bulunan saymanın, yönetmelikteki 7 yıllık azami süre gerekçesiyle tercihleri dışındaki bir işletmeye rotasyonla atanmasını hukuka aykırı buldu. Daire, Anayasa'nın 10. maddesindeki engelliler lehine pozitif ayrımcılık ilkesini ve bu ilkenin hayata geçirilmesi için Ek 3. maddenin yönetmeliğe eklendiğini gözeterek Ordu İdare Mahkemesinin ret kararını bozdu. Karar 2016'daki yönetmelik metnine dayanır; Daire'nin aktardığı o metin, engellilik sürdükçe memurun isteği dışında yerinin değiştirilemeyeceğini de içeriyordu. Bu yasağın güncel durumunu Ek 3'ün güncel metninden doğrulayın. Ayrıntı engellilik nedeniyle tayin reddine karşı dava rehberindedir.

5.4. Zorunlu Yer Değiştirmede Eşitlik İlkesi ve Objektif Ölçüt

Rotasyon aynı konumdaki memurlara aynı ölçütle uygulanmalıdır; Anayasa'nın 10. maddesinin beşinci fıkrasına göre idare makamları bütün işlemlerinde "kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar". Çanakkale İdare Mahkemesi (E. 2012/887, K. 2013/562) bir ilk derece kararında rotasyonun objektif ölçütlere bağlanması ve personel arasında ayrıma yol açacak biçimde uygulanmaması gerektiğini belirtmiş; aynı konumdaki diğer personelin de yeri değiştirildiği için işlemi hukuka uygun bulmuş ve davayı reddetmiştir. Ayrıntısı 28 Yıl Aynı Yerde Çalışan Memurun Rotasyonu Hukuka Uygun Bulundu başlıklı bölümdedir.

Eşitsizlik iddiasını dilekçede somutlaştırın: süresi dolan diğer memurların durumu, süre uzatma talebinde bulunanlardan yalnız sizin atanıp atanmadığınız ve sizden boşalan kadroya atama yapılıp yapılmadığı.

5.5. Rotasyon Ceza Amacıyla Yapılırsa Hukuka Aykırı mı? (Maksat Yönünden Aykırılık)

Nesnel gerekçelere dayanmayan ve yalnızca cezalandırma amacı güden rotasyon maksat yönünden hukuka aykırıdır. Maksat, idarenin işlemle güttüğü amaçtır; yer değiştirmede göz önüne alınacak temel amaç "kamu hizmetinin gereğinden doğan kamu yararı"dır ve İYUK'un 2. maddesi maksat yönünden hukuka aykırılığı iptal sebepleri arasında sayar.

657 sayılı Kanun'un 125. maddesindeki disiplin cezaları uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve Devlet memurluğundan çıkarmadır; yer değiştirme bu cezalar arasında yer almaz.

Bu sayfada incelenen Danıştay kararlarının hiçbiri yalnız cezalandırma amacına dayanan bir iptal değildir; iddia somut delille ortaya konmalıdır: ayrıldığınız yerde personel açığı varken atandığınız yerde ihtiyaç fazlası personel bulunduğunu belgelemek iddiayı güçlendirir. Disiplin soruşturması sonrası görev yeri değişikliğinin ayrıntılı incelemesi için: Naklen Atama İşleminin İptali Davası.

6. Mahkeme Rotasyonu Nasıl Denetler? Yerindelik Yasağı ve Takdir Yetkisi

Mahkeme rotasyonun yerinde olup olmadığını değil, hukuka uygun olup olmadığını denetler. Takdir yetkisi, mevzuatın kamu hizmetlerinin gerektiği şekilde yürütülebilmesi için idareye memurları naklen atama konusunda tanıdığı yetkidir; mahkeme bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını ve objektif ölçüt uygulanıp uygulanmadığını inceler.

Burada hizmet gerekleri, atamada gözetilecek temel amaç olan «kamu hizmetinin gereğinden doğan kamu yararı»nı anlatır; soyut iddialar nakil için yeterli neden olamaz.

Yerindelik yasağı Anayasa'da açıkça yazılıdır: yargı yetkisi "hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz" (Anayasa madde 125, fıkra 4). İYUK'un 2. maddesi de idari mahkemelerin yerindelik denetimi yapamayacağını belirtir. Bu nedenle başka bir memurun gönderilmesinin daha uygun olacağı itirazı tek başına davayı kazandırmaz; davanız, işlemin hukuki unsurlarındaki sakatlığa dayanmalıdır.

6.1. Rotasyonda İdarenin Takdir Yetkisi Hangi Ölçüde Sınırlıdır?

Takdir yetkisi ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri göz ardı edilerek kullanıldığı kanıtlanırsa ya da idari yargı merciince saptanırsa iptal sebebi olur; bunun dışında idare, rotasyonu amaçlarına uygun biçimde yapabilir.

Rotasyonun amacı kamu hizmetinin etkin ve verimli yürütülmesi, personelin bir birimde uzun süre kalmasının doğurabileceği olumsuzlukların giderilmesi ve personelin farklı yurt bölgelerinde hizmet yapmasının sağlanmasıdır. Rotasyon bu amaçlarla yapılabilir; uygulamanın objektif ölçütlere dayanması ve personel arasında ayrım yaratmaması gerekir.

Bölgeler arası dengeli dağılım çerçevesini 657 sayılı Kanun'un 72. maddesi çizer; rotasyonun ayrıntılı kuralları kurum yönetmeliklerinde yer alır.

Takdir yetkisinin sınırı yerleşik bir ilkedir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (E. 2008/1484, K. 2013/322, 04.02.2013), 657 sayılı Kanun'un 76. maddesiyle memurların naklen atanmaları konusunda idarelere takdir yetkisi tanındığını; bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilmeden kullanıldığı idari yargı merciince saptanırsa işlemin sebep ve maksat yönünden hukuka aykırı sayılarak iptal edileceğini belirtir. Danıştay 2. Daire de aynı ilkeyi tekrarlamıştır (E. 2015/685, K. 2015/8520).

Hizmetin gereğinin gerçekten aranıp aranmadığı uygulamada kadro durumunun karşılaştırılmasıyla ortaya konabilir: eski görev yerinizde personel açığı sürerken yeni yerinizde kadro ihtiyacın üzerinde doluysa, bu durum işlemin hizmet gereğine değil başka amaçlara dayandığını düşündürür.

6.2. 28 Yıl Aynı Yerde Çalışan Memurun Rotasyonu Hukuka Uygun Bulundu

Uzun süre aynı hizmet alanında kalmış memurun, objektif bir ölçüte göre ve aynı durumdaki diğer personelle birlikte rotasyona alınması hukuka uygun bulunabilir. Çanakkale İdare Mahkemesi, yaklaşık 28 yıl aynı hizmet bölgesinde görev yapan kadastro teknisyeninin rotasyon atamasına karşı açtığı davayı bu gerekçeyle reddetmiştir (E. 2012/887, K. 2013/562, 20.08.2013).

Davacı 26.12.1984'te Çanakkale Kadastro Müdürlüğünde göreve başlamıştı. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 2012 genel atama dönemi için oluşturduğu komisyon, 28.03.2012 tarih ve 1 sayılı kararıyla, yalnız o yıla münhasır olmak üzere aynı hizmet alanında 25 yılını tamamlayan personelin hizmet alanlarının değiştirilmesine karar vermişti. Davacı bu kapsamda Eskişehir 17. Bölge Kadastro Müdürlüğüne atandı.

Mahkeme; davacıyla aynı konumdaki diğer personelin görev yerlerinin de değiştirildiğini, idarenin takdir yetkisini kamu yararı amacıyla kullandığını, görev yeri değişikliğinde sübjektif bir neden ve açık bir takdir hatası bulunmadığını tespit etmiştir. Kararda ayrıca davacıya boş kadrolar bildirildiği hâlde tercih yapmadığı, eşinin babasına bakma gerekçesiyle rotasyon dışı bırakılma talebinin ise yönetmeliğin özre dayalı atama maddesindeki şartlara uymadığı için değerlendirilmediği yer alır.

Karar, 2013 tarihli bir ilk derece kararıdır; bugün uygulanacak süreler yönetmeliğin güncel 15. maddesindedir. Buna göre özel olarak sayılan unvanlar dışındaki taşra personeli, büyükşehirlerin il merkezleri ile aynı hizmet bölgesindeki birimlerde on yıl, büyükşehirlerin diğer ilçeleri ile büyükşehirler dışındaki il ve ilçelerde on beş yıl görev yapabilir; süresini tamamlayıp talepte bulunmayanların hizmet birimi resen değiştirilebilir. Yer Değiştirme Kurulunun kararı ve Genel Müdür onayıyla bu süre uzatılabilir ya da personel bulunmasında güçlük çekilen birimlerde görev yapanlar kapsam dışı bırakılabilir.

6.3. 657 Sayılı Kanun Madde 72 ve 76 Rotasyonda Birlikte Nasıl Uygulanır?

657 sayılı Kanun'un 76. maddesi, kurumların memurlarını kurum içinde başka yerlerdeki kadrolara naklen atama yetkisinin dayanağıdır; madde 72 ise bölgeler arası adil ve dengeli dağılım ilkesini koyar. Rotasyon atamaları bu iki madde ve kurumun atama yönetmeliği çerçevesinde incelenir.

“Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.”

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu madde 76, fıkra 1

Rotasyona uygulanışı bakımından 657 sayılı Kanun madde 76/1'e göre kurumlar, memurları kazanılmış hak aylık dereceleriyle bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki kadrolara naklen atayabilir. Kadro derecesine ilişkin uyuşmazlıklar ayrı bir dava türüdür: Kadro Derecesi Davaları. Atama yetkisinin İYUK'un 2. maddesindeki iptal sebepleri yönünden genel denetimi için: Atama İşleminin İptali Davası.

7. Memur Rotasyon Davası Kazanılırsa Ne Olur? Eski Göreve Dönüş ve Sonuçlar

Memur rotasyon davası kazanılırsa idare, mahkeme kararının icaplarına göre işlem tesis etmek zorundadır ve bu süre kararın idareye tebliğinden itibaren otuz günü geçemez. Bu yükümlülük iptal kararları gibi yürütmenin durdurulması kararları için de geçerlidir.

7.1. Rotasyon İptal Kararından Sonra İdarenin Yükümlülüğü ve 30 Günlük Süre

İptal veya yürütmenin durdurulması kararı idareye tebliğ edildiğinde idare, kararın icaplarına göre en geç otuz gün içinde işlem tesis etmek zorundadır. Kanunun lafzı şöyledir:

“Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.”

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu madde 28, fıkra 1

Süre, kararın size değil idareye tebliğinden başlar. Bu yüzden kararın idareye hangi tarihte tebliğ edildiğini dosyadan öğrenip kaydetmeniz gerekir. İdarenin "gecikmeksizin" hareket etme yükümlülüğü, otuz günün son gününü beklemesine izin veren bir süre değildir; otuz gün yalnız aşılamayacak üst sınırdır.

Örneğin, rotasyon işlemini iptal eden karar idareye 10.03.2026 tarihinde tebliğ edilmişse idare en geç otuz gün içinde, 09.04.2026 tarihini aşmadan eski görev yerinize dönüşünüzü sağlayacak işlemi tesis etmelidir.

7.2. İdare İptalden Sonra Aynı Memuru Yeniden Rotasyona Tabi Tutabilir mi?

İdare, iptal kararından sonra kararın icaplarına uygun işlem tesis etmekle yükümlüdür; yeni bir rotasyon işlemi bu yükümlülükten bağımsız, ayrı bir işlem olarak değerlendirilir ve ayrıca dava konusu edilebilir.

657 sayılı Kanun madde 76, kurumlara memurlarını kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki kadrolara naklen atama yetkisi verir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (E. 2008/1484, K. 2013/322), bu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilmeden kullanıldığı idari yargı merciince saptanırsa iptal sebebi olacağını belirtmiştir.

İdare, kararın icaplarına uymakla yükümlü olduğundan iptal gerekçesini ortadan kaldırmadan aynı işlemi tekrar tesis edemez; ancak yeni ve somut bir hizmet gereği doğarsa yeniden atama yapılabilir, bu atama da ayrıca dava konusu olabilir.

İdarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açıktır. Yeni rotasyon işlemi size yazılı olarak bildirildiğinde, bildirimi izleyen günden itibaren altmış günlük dava açma süresi o işlem için yeniden işlemeye başlar.

7.3. Zorunlu Yer Değiştirme İptalinden Sonra Tazminat Nasıl İstenir?

Rotasyon işlemi iptal edildikten sonra zararınız için tam yargı davası (haklarını ihlal eden idari işlem nedeniyle açılan dava) açabilirsiniz. İdari Yargılama Usulü Kanunu madde 12'ye göre, ilk önce iptal davası açıp bu davanın karara bağlanması üzerine, kararın veya kanun yollarına başvurulması hâlinde verilecek kararın tebliği ya da bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirsiniz. Bu hâlde de madde 11 uyarınca idareye başvurma hakkınız saklıdır.

İdare mahkeme kararına göre işlem tesis etmezse idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Kararın süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi hâlinde de tazminat davası yalnız ilgili idare aleyhine açılır.

7.4. Zorunlu Yer Değiştirme Davasında Karara Karşı İstinaf Süresi ve Yolu

İdare mahkemesinin rotasyon davasında verdiği karara (iptal ya da ret) karşı, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf yoluyla başvurabilirsiniz. Ancak İYUK madde 45/1 uyarınca kanunda gösterilen parasal sınırı geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararlar kesindir ve bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz; sınır tutarı kanunla belirlenir ve değişebilir. Rotasyon (atama) davasının konusunun bu sınıra girip girmediği kanun metninden açık olmadığından, kararın tebliğinde gösterilen kanun yolunu ve güncel tutarı doğrulayın. İvedi yargılama usulüne tabi davalarda istinaf yoluna başvurulamaz (madde 45/8). İstinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir.

8. Zorunlu Yer Değiştirme Emsal Kararları: Hangi Rotasyon Hukuka Aykırı?

Tablodaki üç Danıştay 2. Daire kararı ile bir ilk derece kararı, kendi olaylarında ve ilgili kurum yönetmeliğine göre verilmiş sonuçları gösterir. Konular süre şartı, rotasyon kapsamı, engellilik ve objektif ölçütle eşit uygulamadır; ilk derece kararının Danıştay aşaması bilinmemektedir. Esasa girmeyen bir usul kararı tablo dışında ayrıca not edilmiştir.

Bu kararlardan çıkan kurallar şunlardır:

• Süre şartı: Danıştay 2. Daire, Orman Muhafaza Memurları Yönetmeliği m. 13/2'deki rotasyon şartları somut olayda bulunmadığından, kadro bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddeden idare mahkemesi kararını bozmuştur.
• Kapsam: Danıştay 2. Daire, Orman Genel Müdürlüğü atama yönetmeliği m. 10 bakımından Araştırma Enstitüsü Müdürlüklerindeki mühendis ve başmühendislerin rotasyona tabi olduğunu, ancak puan, tercih sırası, hizmet bölgesi ve özür halleri yönünden yeniden irdeleme gerektiğini belirtmiştir.
• Engellilik: Danıştay 2. Daire, süre gerekçesiyle rotasyon kapsamında atanan %60 engelli saymanın işleminde Anayasa'nın 10. maddesi ve Ek 3. madde göz önüne alındığında hukuki isabet bulunmadığına karar vermiştir.
• Eşitlik ve objektif ölçüt: Çanakkale İdare Mahkemesi (ilk derece), rotasyonun objektif ölçütlere bağlanması ve personel arasında ayrıma yol açacak biçimde uygulanmaması gerektiğini belirtmiş; aynı konumdaki diğer personelin de yer değiştirdiği, takdirin kamu yararıyla kullanıldığı ve sübjektif neden ya da açık takdir hatası bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir.

Yönetmeliğe karşı dava için usul notu. Yönetmeliğe karşı açılan dava, yönetmelik yürürlükten kaldırılırsa esasa girilmeden konusuz kalma gerekçesiyle sonuçlanabilir. Bu, bir aykırılık ölçütü değil, yönetmelik davasındaki konusuz kalma riskidir ve İYUK m. 7/4 ile birlikte okunmalıdır; Danıştay 2. Daire kararının ayrıntısı ve karşı oy Rotasyon Yönetmeliğine Karşı İptal Davası Açılabilir mi? başlıklı bölümdedir.

9. Rotasyon İptal Dava Dilekçesinde Bulunması Gerekenler

Rotasyon iptal dilekçesi, işlemin neden rotasyon koşullarına uymadığını somut olgularla göstermeli ve yürütmenin durdurulmasını iki şartı açıklayarak istemelidir.

Dava, rotasyon işleminin yazılı bildirimini izleyen günden itibaren altmış gün içinde, yeni veya eski görev yerinizin idare mahkemesinde açılır.

Bir örnek dilekçede ileri sürülen iddialar şunlardır; bunlar o dosyanın olgularına dayanır, süre uzatma talebine ilişkin iddia gibi bazıları her kurumun düzenlemesinde bulunmayabilir, bu nedenle yalnız olayınıza uyanları seçin:

• Görev yaptığınız unvanın kurum yönetmeliğinde rotasyona tabi tutulmaması.
• Bulunduğunuz hizmet bölgesindeki çalışma süresinin dolmamış olması ya da süre uzatma talebinizin dikkate alınmaması.
• Aynı durumdaki personelden yalnız sizin atamanızın yapılması.
• Atandığınız yerin ilan edilen münhal listesinde yer almaması ve sizden tercih alınmaması.
• Çocuğun hastalığı, eğitim ve nüfus farkı gibi ailevi koşulların gözetilmemesi.

İptal davası, işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılır; iddialarınızı bu unsurlara bağlamak dilekçenizi güçlendirir.

9.1. Rotasyon İptal Dilekçesinin Bölümleri: Dava Konusu, Açıklamalar, Sonuç ve İstem

Rotasyon dilekçesi; yetkili idare mahkemesine hitap, duruşma ve yürütmeyi durdurma isteminin yazıldığı başlık satırı, dava konusu, numaralı açıklamalar ve sonuç-istem bölümlerinden oluşur.

Dava konusu bölümünde işlemi tarih ve sayısıyla, işlemi yapan kurumla ve eski-yeni görev yerinizle birlikte yazın. Duruşma istiyorsanız bunu dava dilekçesinde belirtin; iptal davalarında taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılır.

Açıklamalar bölümünde her iddiayı ayrı numaralı madde olarak yazın. Yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olduğunu ve uygulanırsa telafisi güç veya imkânsız zarar doğacağını birlikte gösterin; kanun bu iki şartın birlikte gerçekleşmesini arar ve kararda işlemin hangi gerekçelerle açıkça hukuka aykırı olduğunun ve doğacak zararların neler olduğunun belirtilmesini zorunlu tutar.

Uygulanmakla etkisi tükenecek idari işlemlerin yürütmesi, idarenin savunması alınmaksızın da durdurulabilir; ancak kamu görevlileri hakkındaki atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği ile geçici veya sürekli görevlendirme işlemleri bu tür işlemlerden sayılmaz (İYUK madde 27/2). Bu yüzden rotasyon işleminde idarenin savunması alınmadan yürütmenin durdurulmasını beklemeyin ve iki şartı ayrı ayrı, eksiksiz gösterin.

Aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması isteminde bulunulamaz (madde 27/10); bu nedenle bütün gerekçelerinizi ilk istemde yazın. Yürütmenin durdurulması kararları teminat karşılığında verilir; ancak durumun gereklerine göre teminat aranmayabilir ve idareden ve adli yardımdan faydalanan kimselerden teminat alınmaz (madde 27/6).

Sonuç ve istem bölümünde işlemin yürütmesinin durdurularak iptalini ve yargılama masraflarının davalı idareye yükletilmesini isteyin.

9.2. Rotasyon İptali İçin Örnek Dilekçe İskeleti

Aşağıdaki iskelet, olayınıza uymayan "(Varsa)" maddeleri çıkarılarak kullanılır.