Aylıktan kesme cezası nasıl hesaplanır sorusunun kısa cevabı şudur: memurun brüt aylığının 1/30'u ile 1/8'i arasında bir oran seçilir ve bu orandaki kesinti, cezanın veriliş tarihini takip eden aybaşında uygulanır. Aylıktan kesme kaç ay uygulanır diye soranlar için: kanundaki tanımda kesintinin kaç ay süreceğini gösteren bir ifade yoktur.

Cezaya karşı itiraz ve dava yolu Aylıktan Kesme Cezası İptal Davası: Süre ve Sebepler makalesinde anlatılır.

KonuKuralDayanak
Tanım ve oranBrüt aylığın 1/30'u ile 1/8'i arasında kesinti657 sayılı Kanun madde 125/C
Hesap esasıBrüt aylık: gösterge ve ek göstergenin katsayıyla çarpımı657 sayılı Kanun madde 125/C; aylık hesabı için madde 43/B
YetkiliDisiplin amiriMadde 126
Uygulama zamanıVeriliş tarihini takip eden aybaşıMadde 132
Kadro kısıtı5 yıl, kanunda sayılan üst kadrolarMadde 132, fıkra 4

Ceza yazınızda şunları kontrol edin:

  • Kesinti oranı 1/30 ile 1/8 arasında mı?
  • Oran üst sınıra çıkarılmışsa gerekçesi yazılı mı?
  • Uygulama tarihi, veriliş tarihini takip eden aybaşı mı?

1. Aylık Kesintisi Nedir? Kanundaki Tanım (Madde 125/C)

657 sayılı Kanun madde 125, memurlara verilecek disiplin cezalarını sayar ve aylıktan kesmeyi bunların arasında tanımlar. Ceza, kanunda sayılan yedi fiil ve hâlden biri işlendiğinde verilir.

1.1. Brüt Aylığın 1/30'u ile 1/8'i Arasında Kesinti: Aylıktan Kesme Cezasının Tanımı ve Oranı

Aylıktan kesme cezasında kesinti, memurun brüt aylığının otuzda biri ile sekizde biri arasında yapılır; alt sınır 1/30, üst sınır 1/8'dir. Otuzda birden az ya da sekizde birden fazla oranda kesinti uygulanamaz.

Hesaba alt sınırdan, yani 1/30'dan başlanır; oran artırılacaksa artırmanın gerekçesi ve nedenleri gösterilmelidir. Hafifletici sebep varsa yüksek oranı alt sınıra çekmek yerine, cezayı alt sınırdan hesaplayıp yetkili makamdan bir alt disiplin cezası verilmesini önermek gerekir. Kesintiye memurun sosyal yardımları dahil edilmez.

Ceza yazınızda oranın 1/30 ile 1/8 arasında kalıp kalmadığına ve üst orana çıkılmışsa gerekçenin yazılı olup olmadığına bakın. Cezayı gerektiren fiil ve haller madde 125/C'de yedi bent hâlinde sayılmıştır.

2. Aylıktan Kesme Cezası Nasıl Hesaplanır? Brüt Aylık ve Kesinti Formülü

Aylıktan kesme tutarı, brüt aylık ile kesinti oranının çarpımıyla bulunur; brüt aylık ise gösterge, ek gösterge ve katsayıdan doğar.

2.1. Aylıktan Kesinti Nasıl Hesaplanır? Brüt Aylık, Gösterge ve Ek Gösterge

Kesinti, memurun brüt aylığı üzerinden hesaplanır; kanundaki aylık, her derece için belirlenen gösterge ile görevin niteliğine göre belirlenen ek göstergenin bütçe kanunlarıyla belirlenen katsayıyla çarpımından çıkan tutardır. Bu tanım, 657 sayılı Kanun'un 43. maddesinin (B) bendindeki aylık hesabına dayanır.

Kanun kesintiyi brüt aylıktan öngördüğü için net tutar üzerinden kesinti yapılması hukuka aykırıdır. Aylıktan kesme uygulanırken gösterge ve ek göstergenin katsayıyla çarpılmasıyla bulunan tutar esas alınır; kesinti, cezanın veriliş tarihini izleyen aybaşındaki aylığa uygulanır.

Hesabı doğrulamak istediğinizde ceza yazısındaki oranı, bu üç kalemden doğan brüt aylıkla çarparak karşılaştırın. Kesintinin TL karşılığı gösterge, ek gösterge ve katsayıya bağlı olduğundan burada sabit bir rakam verilmez.

2.2. Kesinti Formülü: Brüt Aylık ile Oranın Çarpımı

Kesinti tutarı, brüt aylığın kesinti oranıyla çarpılmasıyla bulunur. Alt sınır olan 1/30 oranında brüt aylık 30'a, üst sınır olan 1/8 oranında 8'e bölünür.

OranKesinti hesabı
1/30 (alt sınır)Brüt aylık ÷ 30
1/15Brüt aylık ÷ 15
1/10Brüt aylık ÷ 10
1/8 (üst sınır)Brüt aylık ÷ 8

3. Aylıktan Kesme Cezası Nasıl Hesaplanır ve Ne Zaman Uygulanır? Süre (Madde 132)

Aylıktan kesmenin kaç ay uygulanacağı sorusu, cezanın kanundaki tanımına ve uygulama hükmüne bakılarak yanıtlanır.

3.1. Aylık Kesintisinin Süresi: Kanun Oran Belirtir, Ay Sayısı Belirtmez

Madde 125, fıkra 6, aylıktan kesmeyi "Memurun, brüt aylığından 1/30 - 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır." diye tanımlar; tanımda kesintinin kaç ay süreceğine dair bir ifade yoktur. Ceza yazısında aranacak veriler bu nedenle kesinti oranı ile uygulama tarihidir.

3.2. Aylık Kesintisi Ne Zaman Uygulanır? Veriliş Tarihini İzleyen Aybaşı

Aylıktan kesme cezası, cezanın veriliş tarihini takip eden aybaşında uygulanır (madde 132, fıkra 1). Kesinti bir kez yapılır ve sonraki aylarda tekrarlanmaz.

Disiplin cezaları, verildikleri tarihten itibaren hüküm ifade eder.

4. Aylık Kesintisinin Yönetici Kadro Yasağı (Madde 132/4)

4.1. Aylık Kesintisinin Sonuçları: Beş Yıl Üst Kadro Kısıtı ve Özlük Dosyası

Aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılan memur, 5 yıl boyunca şu kadrolara atanamaz (madde 132, fıkra 4):

  • daire başkanı kadroları, bunların dengi ve daha üstü kadrolar,
  • bölge ve il teşkilatlarındaki en üst yönetici kadrolar,
  • düzenleyici ve denetleyici kurumlardaki başkanlık ve üyelikler,
  • vali ve büyükelçi kadroları.

Ceza ayrıca özlük dosyasına işlenir (madde 133, fıkra 1). Kısıt kanunda sayılan kadrolarla sınırlıdır; başka bir kadroya atanmayı kendiliğinden yasaklamaz. Yönetici kadrolara atanmayı hedefliyorsanız bu kısıt, iptal davasını değerlendirirken ayrıca tartacağınız bir sonuçtur.

4.2. Aylık Kesintisinin Özlük Dosyasındaki Yeri: Kısa Not

Aylıktan kesme cezasının özlük dosyasından silinmesi için başvuru, uygulamadan 10 sene sonra atamaya yetkili amire yapılabilir (madde 133, fıkra 1). Başvurunun koşulları ve sonucu bu sayfanın konusu değildir.

5. Aylık Kesintisine Karşı Başvuru ve Dava Yolu

Aylıktan kesme cezasına karşı disiplin kuruluna itiraz edilebilir ve idari yargı yoluna başvurulabilir (657 sayılı Kanun madde 135). İtirazın ve dava açmanın süreleri, görevli mahkeme, iptal sebepleri ve dilekçe Aylıktan Kesme Cezası İptal Davası: Süre ve Sebepler makalesinde anlatılır; ceza yazınızı ve tebliğ tarihini saklayın. Dava açılması, dava edilen işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz (2577 sayılı İYUK madde 27, fıkra 1).