İptal Edilen Disiplin Cezası Yeniden Verilebilir mi?

İptal edilen disiplin cezası yeniden verilebilir mi sorusunun cevabı, iptal kararının gerekçesine bağlıdır. Gerekçe aynı konuda yeni bir işleme imkân veriyorsa idare aynı fiil için yeniden disiplin cezası verebilir; fiilin sübut bulmadığı ya da zamanaşımının geçtiği gerekçesiyle iptal edilen cezada bu yol kapalıdır. Halk dilinde «cezanın tekrar verilmesi» denen durumun hukuki adı, iptal kararı üzerine yeniden disiplin cezası tesis edilmesidir; kısaca yeniden ceza.

Konunun kanuni dayanağı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (DMK) madde 127'dir: fıkra 1 soruşturmaya başlama süresini, fıkra 2 ise ceza verme zamanaşımını ve iptal sonrası yeniden cezanın süresini düzenler. Anlatılan kurallar 657 sayılı Kanun'a tabi devlet memuru içindir; genel kolluk personeli 7068 sayılı Kanun madde 29, akademik personel 2547 sayılı Kanun madde 53 kapsamında ayrı kurallara tabidir.

1. İptal Edilen Disiplin Cezası Yeniden Verilebilir mi? Yeniden Ceza İçin Kısa Cevap, Temel Kurallar ve Ne Yapmalıyım?

Yargı kararıyla iptal edilen disiplin cezası, DMK madde 127 fıkra 2 uyarınca kalan süre içinde ya da en geç altı ay içinde, karar gerekçesi gözetilerek yeniden verilebilir. Bu yetki, iptal gerekçesinin aynı konuda yeni bir işleme imkân vermesine bağlıdır.

Yeni ceza size tebliğ edildiğinde şu adımları izleyin:

1. İptal kararının idareye hangi gün ulaştığını öğrenin; kalan süre bu günden sayılır.
2. İlk cezaya konu fiilin işlendiği tarihi not edin; iki yıllık ceza verme zamanaşımı bu tarihten işler.
3. İki yıldan geriye kalan süreyi hesaplayın; zamanaşımı dolmuş ya da altı aydan az kalmışsa idarenin en geç altı ayı olduğunu hesaba katın.
4. Yeni cezanın tarihini ve gerekçesini iptal kararının gerekçesiyle karşılaştırın; sübut yokluğu ya da süre aşımı nedeniyle iptal edilen ceza aynı konuda yeniden verilemez.
5. Yeni cezaya karşı dava süresini, yeni işlemin size tebliğ edildiği tarihi izleyen günden başlatın.

İkinci fıkranın bugünkü metni 7573 sayılı Kanun'la gelmiştir; Anayasa Mahkemesi'nin incelediği metin ise değişiklikten önceki iki yıllık kuraldır. 7573 sayılı Kanun'un geçiş hükmü bu rehberde incelenmemiştir; değişiklikten önce idareye ulaşmış iptal kararlarında hangi sürenin geçerli olduğunu dosyanızın tarihleriyle birlikte değerlendirin.

1.1. Yeniden Ceza Ne Demektir? Yargı Kararıyla İptal Edilen Cezanın Yeniden Verilmesi

Yeniden ceza, yargı kararıyla iptal edilen disiplin cezasının yerine idarenin, karar gerekçesini dikkate alarak aynı fiil için yeni bir disiplin cezası tesis etmesidir. Dayanağı DMK madde 127 fıkra 2'nin ikinci cümlesidir ve idare bu yetkiyi iptal kararının gerekçesinin çizdiği sınır içinde kullanır.

Anayasa Mahkemesi'ne göre idari yargının iptal kararı, dava konusu işlemi hukuk âleminde hiç yapılmamış sayar ve koşullar değişmedikçe aynı konuda yeni işlem yapılamaz. Bazı iptal gerekçeleri ise yeni işlemi mümkün, hatta gerekli kılar: fiilin niteliği gereği daha hafif bir ceza gerektiği gerekçesiyle verilen iptalde idare daha hafif cezayı verebilir; yetki ya da şekil eksikliği nedeniyle verilen iptalde eksiklik giderildikten sonra aynı konuda yeniden işlem yapılabilir.

“Disiplin cezasının eylemin sübut bulmadığı ya da zamanaşımı süresi geçtikten sonra tesis edildiği gibi gerekçelerle iptal edilmesi üzerine aynı konuda yeniden bir disiplin cezası verilmesi mümkün değildir.”

Anayasa Mahkemesi, E. 2025/13, K. 2025/89, 27.03.2025

İlk cezanız fiili işlemediğiniz ya da süre geçtikten sonra verildiği için iptal edildiyse, idarenin aynı fiil için yeni bir ceza vermesine yer yoktur. Yeni bir ceza tebliğ edilmişse önce yeni işlemin gerekçesini iptal kararının gerekçesiyle karşılaştırmanız gerekir.

1.2. Yeniden Ceza Zamanaşımına Takılır mı? Üç Temel Kural

Yeniden ceza da zamanaşımına bağlıdır. DMK madde 127 fıkra 2'nin ikinci cümlesi üç kural koyar: süre iptal kararının idareye ulaştığı tarihten sayılır, idare iki yıldan geriye kalan süreyi kullanır, zamanaşımı dolmuş ya da altı aydan az kalmışsa idare en geç altı ay içinde, karar gerekçesini dikkate alarak yeniden disiplin cezası tesis edebilir.

“Disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmesi hâlinde, kararın idareye ulaştığı tarihten itibaren kalan disiplin ceza zamanaşımı süresi içinde; zamanaşımı süresinin dolması veya altı aydan daha az süre kalması hâlinde en geç altı ay içinde karar gerekçesi dikkate alınarak yeniden disiplin cezası tesis edilebilir.”

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu madde 127, fıkra 2

1. Başlangıç: yeniden ceza süresi, iptal kararının idareye ulaştığı tarihten işlemeye başlar.
2. Kalan süre: fiilin işlendiği tarihten başlayan iki yıllık ceza verme zamanaşımından geriye kalan dönem, idarenin yeniden ceza için kullanabileceği süredir.
3. Altı aylık sınır: iptal kararı idareye ulaştığında zamanaşımı dolmuşsa ya da dolmasına altı aydan az kalmışsa idare en geç altı ay içinde, karar gerekçesini dikkate alarak yeniden ceza verebilir.

Örneğin, fiil 10.01.2025 tarihinde işlenmiş ve ilk ceza iptal edilmiş olsun. İptal kararı idareye 10.09.2026 tarihinde ulaşırsa iki yıllık zamanaşımı 10.01.2027 tarihinde dolacağından kalan süre altı aydan azdır; idare yeniden cezayı en geç altı ay içinde, yani 10.03.2027 tarihine kadar verebilir. İptal kararı idareye 10.05.2026 tarihinde ulaşmış olsaydı kalan süre altı aydan fazla olacağından idarenin süresi 10.01.2027 tarihinde biterdi.

Hesapta esas alınan tarih, iptal kararının size değil idareye ulaştığı tarihtir; bu tarihi idareden ya da dava dosyasından öğrenmeniz gerekir.

2. Yeniden Ceza ve Zamanaşımı: Danıştay 12. Daire İçtihadı

Danıştay 12. Daire'ye göre zamanaşımı süreleri ilk cezaya kadar aranır; iptal sonrası yeni cezada bu süreler artık ileri sürülemez, ancak idare yargı kararını makul sürede uygulamalıdır. Bu içtihat, DMK madde 127 fıkra 2'de iptal sonrası süreye dair hüküm bulunmadığı dönemde geliştirilmiştir.

Anayasa Mahkemesi de 2025 tarihli kararında, iki yıllık ceza zamanaşımının yargı kararından önce verilen ilk cezalar için geçerli olduğunu ve yeni cezanın makul sürede verilmesi gerektiğini belirtti. Mahkeme, iptal ile yeniden ceza arasındaki sürecin ne kadar sürede tamamlanacağının Kanun'da düzenlenmediğini, bu nedenle kuralın kınama cezasını gerektiren hâllerle ilgili olarak disiplinsizliğin cezasız kalmaması ile süresiz ceza tehdidinin önlenmesi arasında adil dengeyi koruyacak güvenceleri içermediği sonucuna vardı.

Akademik personel için 2547 sayılı Kanun madde 53'te benzer bir kural üç aylık sınırla yer alır; devlet memuru için DMK madde 127 fıkra 2'deki sınır altı aydır.

2.1. Zamanaşımı Süreleri İlk Cezaya Kadar Aranır: Danıştay 12. Daire E.2012/2857 Kararı

DMK madde 127'deki zamanaşımı süreleri, idarenin fiili öğrenmesinden ilk disiplin cezasının verilmesine kadar geçen dönem için aranır; bu süreler içinde ceza veren idare yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılır.

“657 sayılı Yasa'nın 127. maddesindeki zamanaşımı süreleri, idarenin disiplin suçundan haberdar olmasından ilk defa disiplin cezası verilmesine kadarki süreçte dikkate alınacak süreler olup, idare tarafından söz konusu sürelere riayet edilerek disiplin cezası vermesi halinde, idarenin zamanaşımı sürelerine uyma yükümlülüğünü yerine getirdiğinin kabulü gerekmektedir.”

Danıştay 12. Daire, E. 2012/2857, K. 2013/11887, 20.12.2013

Bu ölçüte göre ilk ceza süresinde verilmişse, sonradan geçen itiraz ve yargılama dönemi yeni cezayı tek başına zamanaşımına düşürmez. Danıştay 12. Daire'ye göre ceza verildikten sonraki itiraz ya da onay süreci, yani cezanın idari yönden kesinleşme dönemi, zamanaşımı hesabına girmez; dava açılmışsa yargılamada geçen süre de hesaba katılmaz.

Olayda cezaya konu fiil, 30.10.2007 tarihinde yapılan bir ihaleye ilişkindi. İlk ceza, idare mahkemesince kasıt unsuru ortaya konulmadığı gerekçesiyle iptal edildi; idare bunun üzerine kusurlu bulunan aynı fiil nedeniyle 06.10.2010 tarihinde davacıya kınama cezası verdi. İdare mahkemesi, fiilden yaklaşık 3 yıl sonra verilen bu cezada iki yıllık sürenin aşıldığını kabul ederek yeni cezayı da iptal etti.

Danıştay 12. Daire, E. 2012/2857, K. 2013/11887 sayılı kararıyla bu kararı bozdu. Daire, iptal kararının idareye yeni işlem yetkisi tanıdığını, karar tarihinden yaklaşık 3 ay sonra tesis edilen işlemin makul sürede sonuçlandırıldığını belirtti ve uyuşmazlığın usul ve esas yönünden incelenmesi için dosyayı mahkemeye gönderdi; karar oybirliğiyle verildi.

Bu karar, DMK madde 127 fıkra 2'nin 7573 sayılı Kanun'la değişmeden önceki metnine ilişkindir; bugün yeniden ceza süresi fıkranın ikinci cümlesinde ayrıca düzenlenmiştir.

2.2. İptal Gerekçesi Yeni İşleme İmkân Veriyorsa İYUK m.28 ve Makul Süre Zamanaşımı

İptal kararının gerekçesi idareye yeni bir disiplin işlemi yapma imkânı veriyorsa idare, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) madde 28 fıkra 1 gereği vakit kaybetmeden harekete geçmeli ve makul sürede işlem yapmalıdır.

İYUK madde 28 fıkra 1, idarenin yargı kararının gereğini gecikmeksizin yerine getirmesini ister ve bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. Bu otuz günlük süre içinde verilen yeni cezada, aradan zamanaşımı dolmuş olsa bile süre aşımı gerekçesiyle hukuka aykırılık ileri sürülemez.

Danıştay 12. Daire, makul sürenin üst sınırını DMK madde 127 fıkra 2'nin işlevinden çıkardı: madde memurun sürekli ceza tehdidi altında kalmasını önlemek için konduğundan, idare yeni disiplin işlemini iptal kararının kendisine tebliğinden itibaren her hâlde 2 yıl içinde sonuçlandırmalıdır. Danıştay bu sonucu aynı yöndeki 2013 tarihli iki kararıyla da destekledi.

Bugün yeniden ceza için süre, DMK madde 127 fıkra 2'nin ikinci cümlesinde açıkça sayılmıştır: kalan süre ya da en geç altı ay. 2013 tarihli içtihattaki tebliğden itibaren 2 yıllık ölçüt, bu cümle yürürlüğe girmeden önceki döneme ilişkindir.

3. İptal Edilen Disiplin Cezası Yeniden Verilebilir mi? Güncel m.127(2): Kalan Süre ya da En Geç Altı Ay

İptal edilen disiplin cezası, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu madde 127 fıkra 2'nin ikinci cümlesine göre iptal kararının gerekçesi dikkate alınarak ve kanunun gösterdiği süre içinde yeniden verilebilir. Fıkra 23.01.2026 tarihli 7573 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle değiştirilmiştir: fiilin işlendiği tarihten başlayan iki yıllık ceza verme süresi korunmuş, iptalden sonraki yeniden ceza için ayrı bir süre kuralı getirilmiştir.

Kuralın üç unsuru vardır. Başlangıç anı, iptal kararının idareye ulaştığı tarihtir. Süre, o tarihte zamanaşımından geriye kalan süredir; zamanaşımı dolmuşsa ya da dolmasına altı aydan az kalmışsa idareye en geç altı ay tanınır. Yeni ceza ise iptal kararının gerekçesine uygun olmalıdır.

Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği madde 32'nin ikinci fıkrası fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıllık ceza verme zamanaşımını düzenler; iptal kararından sonra yeniden ceza verilmesine ilişkin bir süre kuralı metinde görünmez. Uygulanacak kural doğrudan Kanun'un madde 127 fıkra 2 hükmüdür. 7573 sayılı Kanun'un geçiş hükmü bu rehberde incelenmemiştir.

3.1. Kalan Zamanaşımı Süresi Nasıl Hesaplanır? Kararın İdareye Ulaştığı Tarih

Kalan süre, iptal kararının idareye ulaştığı gün itibarıyla iki yıllık ceza verme zamanaşımından geriye kalan süredir; idare yeniden cezayı bu süre içinde vermelidir. İki yıllık süre, disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten başlar, kararın size tebliğ edildiği günden başlamaz.

Hesap iki tarihe dayanır: fiilin işlendiği tarih ve iptal kararının idareye ulaştığı tarih. Kanun başlangıç anı olarak kararın idareye ulaştığı günü esas aldığı için idarenin evrak kayıt ve tebliğ kayıtları hesabı doğrudan belirler. Ulaşma tarihini gösteren belgeyi (idarenin gelen evrak kaydı ya da tebliğ belgesi) dosyanızda bulundurmanız, sonraki her itirazın dayanağı olur.

Kalan sürenin uzunluğu sonucu değiştirir. Kalan süre altı aydan fazlaysa idare bu sürenin tamamını kullanabilir, ancak onu aşamaz. Kalan süre altı aydan azsa ya da zamanaşımı çoktan dolmuşsa, en geç altı ay kuralı uygulanır ve altı ay üst sınır olarak çalışır.

Örneğin, fiil 10.01.2025 tarihinde işlenmiş, ilk ceza mahkemece iptal edilmiş ve iptal kararı idareye 10.03.2026 tarihinde ulaşmış olsun. İki yıllık süre 10.01.2027 tarihinde dolacağı için ulaşma tarihinde kalan süre altı aydan fazladır; idare yeniden cezayı en geç 10.01.2027 tarihine kadar vermelidir.

3.2. Zamanaşımı Dolmuşsa ya da Altı Aydan Az Kalmışsa En Geç Altı Ay Kuralı

İptal kararı idareye ulaştığında iki yıllık zamanaşımı dolmuşsa ya da dolmasına altı aydan az kalmışsa, idare yeniden cezayı kararın ulaştığı tarihten itibaren en geç altı ay içinde verebilir. Kanun «en geç» ifadesini kullandığı için altı ay idareye tanınan bir üst sınırdır.

Kural, iptal davası sürerken iki yıllık sürenin dolduğu dosyalarda önem taşır. Fiilin üzerinden iki yıldan fazla zaman geçmiş olsa bile, kararın gerekçesi yeni işleme imkân veriyorsa idare altı aylık süre içinde yeniden ceza verebilir. Bu süre de geçtikten sonra aynı fiil için verilen yeniden ceza, madde 127 fıkra 2'nin süre şartını karşılamaz.

Örneğin, fiil 10.01.2024 tarihinde işlenmiş ve iptal kararı idareye 01.03.2026 tarihinde ulaşmış olsun. İki yıllık süre 10.01.2026 tarihinde dolmuştur; idare yeniden cezayı en geç 01.09.2026 tarihine kadar verebilir. Fiil 10.01.2025 tarihinde işlenmiş ve karar idareye 01.10.2026 tarihinde ulaşmışsa, 10.01.2027 tarihine kadar kalan süre altı aydan azdır; bu durumda son gün 01.04.2027 olur.

Kolluk personeli için 7068 sayılı Kanun madde 29'da, fiilin hatalı vasıflandırılması veya düzeltilebilir şekil noksanlığı nedeniyle mahkemece iptal hâlinde kararın tebliğinden itibaren altı ay içinde yeniden değerlendirme yapılacağına dair ayrı bir kural vardır; madde 127 fıkra 2'deki kural 657 sayılı Kanun'a tabi memurlar içindir.

3.3. Yeniden Ceza Karar Gerekçesine Uygun Olmak Zorunda mı? Zamanaşımı Sonrası Yeni İşlem

Yeniden ceza, iptal kararının gerekçesi dikkate alınarak verilmek zorundadır; madde 127 fıkra 2 kalan süre ve en geç altı ay kuralını bu şarta bağlar. Gerekçeyi görmezden gelen yeni ceza, kanunun aradığı şartı taşımaz.

İptal kararı, dava konusu işlemi hukuk âleminde hiç kurulmamış hâle getirir; aynı koşullar sürdükçe aynı konuda yeni işlem yapılamaz. Ceza, fiilin sübut bulmadığı ya da zamanaşımı geçtikten sonra verildiği gerekçesiyle iptal edilmişse aynı konuda yeniden ceza verilemez. İptal gerekçesi bazen idareye aynı konuda yeniden işlem yapma imkânı tanır; örneğin şu durumlarda yeniden ceza verilebilir:

• Eylemin niteliği gereği daha hafif bir cezayı gerektirdiği gerekçesiyle verilen iptal kararında, idare bu gerekçe doğrultusunda daha hafif cezayı verebilir.
• Yetki ya da şekil, yani usul kurallarına aykırılık nedeniyle verilen iptal kararında, idare aykırılığı giderdikten sonra aynı konuda yeniden işlem yapabilir; aynı usul hatasını tekrarlayarak eski cezayı aynen yeniden veremez.

Bu ayrım zamanaşımı bakımından da belirleyicidir. Süre kuralı, gerekçesi yeni işleme imkân veren iptal kararları için işler; sübut yokluğu ya da zamanaşımı nedeniyle verilmiş bir iptal kararından sonra kalan süre ya da altı ay, idareye yeni bir ceza yetkisi kazandırmaz.

2026 değişikliğinden önce Danıştay 12. Daire, iptal kararı üzerine yapılacak yeni işlemi ilk cezaya ilişkin zamanaşımı hesabının dışında tutuyor ve idareden makul sürede işlem yapmasını bekliyordu. Güncel metin ise yeniden ceza süresini kanunda ölçülebilir biçimde belirler; 2013 tarihli içtihat bugünkü kuralın yerine geçmez.

4. AYM E.2023/5 ve E.2025/13: Yeniden Ceza Zamanaşımı Neden Anayasaya Aykırı?

Anayasa Mahkemesi (AYM), iptal kararından sonra verilecek yeniden ceza için süre öngörmeyen kuralları hukuki belirlilik ve hukuk devleti ilkesi yönünden Anayasa'nın 2. maddesine aykırı bulmuştur.

İki kararın ortak tespiti şudur: kanundaki iki yıllık ceza verme süresi iptal kararından önce verilen ilk ceza için işler; iptal kararı üzerine yeni ceza verilecekse idare vakit geçirmeden ve makul bir süre içinde harekete geçmelidir. Bu yeni işlemin hangi sürede tamamlanacağı ise kanunlarda yazılı değildi.

“Bu itibarla anılan Kanun’da belirtilen ceza zamanaşımı süresi yargı kararından önce verilen ilk disiplin cezaları için geçerli olup yargı kararı uyarınca yeni bir disiplin cezasının tesis edileceği durumlarda idarenin vakit geçirmeden harekete geçmesi ve makul bir süre içinde yargı kararını uygulaması gerekmektedir.”

Anayasa Mahkemesi, E. 2025/13, K. 2025/89, 27.03.2025

AYM, iptal sonrası yeniden işlemde uyulacak zamanaşımı sürelerine dair kuralda hüküm bulunmamasını, kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarını önleyecek tedbirler içermediği ve hukuki öngörülebilirlik ile belirlilik ilkeleriyle bağdaşmadığı gerekçesiyle hukuk devleti ilkesine aykırı bulmuştur. Güncel madde 127 fıkra 2'deki kalan süre ve en geç altı ay kuralı, iptal kararından sonraki dönemi sayısal bir süreye bağlar.

4.1. AYM E.2025/13: 657 m.127(2) «Kınama Cezası» Yönünden İptal Edildi

AYM, 27.03.2025 tarihli E. 2025/13, K. 2025/89 sayılı kararıyla 657 sayılı Kanun madde 127'nin ikinci fıkrasını yalnız «kınama cezası» yönünden iptal etmiştir. Başvuru, kınamanın iptalinden sonra aynı olaya dayanılarak yeniden kınama verilen bir davada Rize İdare Mahkemesi'nden gelmiştir.

AYM, birinci fıkranın bakılan davada uygulanma imkânı bulunmadığından bu fıkraya yönelik başvuruyu yetkisizlik nedeniyle reddetmiştir. İkinci fıkranın bütün disiplin cezaları için ortak kural olduğunu, ancak bakılan dava kınamaya ilişkin olduğundan incelemenin bu ceza türü yönünden yapılacağını belirtmiştir. Kuralın Anayasa'nın 10. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.

Gerekçeye göre soruşturmanın başlatılması, ceza verilmesi, dava açılması, cezanın iptali ve idarenin yeniden ceza vermesinden oluşan sürecin ne kadar sürede tamamlanacağı 657 sayılı Kanun'da düzenlenmemişti. Bu boşluk, disiplinsizliğin cezasız kalmaması yönündeki kamu yararı ile memurun süresiz ceza tehdidinden korunması arasında adil dengeyi gözetecek güvenceden yoksundu.

“Bu itibarla kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarını önleyecek nitelikte tedbirler içermeyen, hukuki öngörülebilirlik ve belirlilik ilkeleriyle bağdaşmayan kural hukuk devleti ilkesini ihlal etmektedir.”

Anayasa Mahkemesi, E. 2025/13, K. 2025/89, 27.03.2025

Karar oybirliğiyle verilmiş, 26.06.2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmış ve iptal hükmünün yayımdan başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine hükmedilmiştir. Madde 127'nin tamamı iptal edilmemiştir; birinci fıkradaki soruşturmaya başlama süreleri karardan etkilenmez. Kararın ardından fıkra 23.01.2026 tarihli 7573 sayılı Kanun'la değiştirilmiş ve iptal sonrası yeniden ceza için kalan süre ile en geç altı ay kuralı Kanun'a girmiştir.

4.2. AYM E.2023/5 Kararı: Kolluk Rejiminde Yeniden Ceza Zamanaşımının İptali (7068 m.29/4)

Anayasa Mahkemesi (AYM), 09.03.2023 tarihli E. 2023/5, K. 2023/45 sayılı kararıyla kolluk personeline ilişkin 7068 sayılı Kanun madde 29 fıkra 4'ü, mahkeme iptalinden sonraki yeniden değerlendirmeyi bir süreye bağlamadığı için Anayasa'nın 2. maddesine aykırı bularak iptal etmiştir.

İptal edilen fıkra, fiilin hatalı vasıflandırıldığı ya da düzeltilebilir bir şekil noksanlığı bulunduğu gerekçesiyle iptal edilen cezada, kararın kesinleştiği tarihteki yetkili kurul ya da amirin yeniden değerlendirme yapacağını öngörüyordu. Fıkra daha sonra yeniden düzenlenmiştir.

Kararın memurlar bakımından önemi, AYM'nin 2025 tarihli kınama kararında bu kararın gerekçesine dayanmasıdır: iptal kararından sonraki yeni işlemin ilk cezaya bağlı zamanaşımından ayrı bir aşama olduğu, ancak idarenin süresiz bırakılamayacağı tespiti iki kararda aynıdır.

5. Zamanaşımı Gerekçesiyle Ret ve Savunmasız Ceza İptalinden Sonra Yeniden Ceza

Danıştay 12. Daire, E. 2014/518, K. 2016/1407 sayılı kararında disiplin kurulunun teklifi zamanaşımı gerekçesiyle reddetmesi hâlinde atamaya yetkili amirin aynı fiili esas alarak başka bir disiplin cezası vermesine hukuki olanak bulunmadığına hükmetmiştir; savunma alınmadığı için iptal edilen cezada ise idare usul eksikliğini gidererek yeniden ceza verebilir.

5.1. Kurulun Zamanaşımı Gerekçesiyle Reddettiği Fiilde Yeniden Ceza Verilebilir mi?

Disiplin kurulu ceza teklifini fiilin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle reddederse atamaya yetkili amir aynı fiil için kendi yetkisindeki başka bir disiplin cezasını veremez. Danıştay 12. Daire'ye göre disiplin kurulu teklifi fiilin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle reddederse atamaya yetkili amirin aynı fiili esas alarak yetkisi dahilindeki başka bir disiplin cezasını vermesine hukuki olanak yoktur.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, kurul teklifi reddettiğinde atamaya yetkili amire 15 gün içinde başka bir disiplin cezası verme serbestisi tanır. Danıştay 12. Daire, E. 2014/518, K. 2016/1407 sayılı ve 16.03.2016 tarihli kararında bu serbestinin zamanaşımı gerekçeli ret kararından sonra işlemeyeceğine hükmetti. Olayda il disiplin kurulu, uzman doktor hakkındaki teklifi fiillerin iki yıl önce işlendiği ve zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle reddetmiş, amir ise aynı fiiller için başka bir ceza vermişti. İdare Mahkemesi davayı reddetti; Danıştay 12. Daire karar düzeltme aşamasında önceki onama kararını kaldırdı ve İdare Mahkemesi kararını bozdu.

“disiplin kurulunun soruşturmaya konu fiilin tarihi itibarıyla ceza verme zamanaşımı süresinin geçmiş olduğu değerlendirmesini yaparak teklifin reddine karar vermesi halinde atamaya yetkili amirin aynı fiili esas alarak yetkisi dahilinde bulunan bir başka disiplin cezasını vermesine hukuki olanak bulunmamaktadır.”

Danıştay 12. Daire, E. 2014/518, K. 2016/1407, 16.03.2016

Kurulun zamanaşımı tespitinden sonra amirin aynı fiil için verdiği cezanın, Danıştay'ın bu değerlendirmesine göre hukuki dayanağı yoktur; böyle bir cezaya karşı açacağınız davada kurul kararını ve gerekçesini dosyaya koymanız önem taşır. Danıştay ayrıca kurulun zamanaşımı değerlendirmesinin aleyhe hüküm verme yasağı nedeniyle o davada yeniden tartışılamayacağını belirtti. Aleyhe hüküm verme yasağı, davacının menfaatinin dava konusu işlemdekinden daha ağır biçimde zedelenmesine yol açacak karar verilmesini yasaklayan yargılama ilkesidir.

657 sayılı Kanun'un 127. maddesinin ikinci fıkrasındaki kalan süre ve en geç altı ay imkânı, disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmesi hâlini düzenler; kurulun teklifi reddetmesi bir yargı kararı değildir.

5.2. Savunmasız Ceza İptal Edildikten Sonra Yeniden Ceza ve Zamanaşımı

Savunma alınmadığı için iptal edilen disiplin cezası, eksiklik giderildikten sonra yeniden verilebilir; yeniden cezanın süresi bugün 657 sayılı Kanun'un 127. maddesinin ikinci fıkrasına göre belirlenir. Usul hükümlerine aykırılık nedeniyle verilen iptal kararından sonra idarenin, iptale yol açan hukuka aykırılığı giderip aynı konuda yeniden işlem kurmasının önünde hukuki engel yoktur.

Güncel kurala göre idare, iptal kararının kendisine ulaştığı tarihten itibaren kalan süre içinde; süre dolmuş ya da altı aydan az kalmışsa en geç altı ay içinde, karar gerekçesini gözeterek yeniden ceza verebilir. Savunmasız ceza iptalinde karar gerekçesi, yeni cezadan önce savunmanızın usulüne uygun biçimde alınmasını gerektirir.

Danıştay 8. Daire, 7.10.1996 tarihli kararında (E. 1996/3070, K. 1996/2443), savunma alınmadan verildiği için iptal edilen cezanın savunma alınarak yeniden verildiği olayda, süresi içinde verilen ilk cezayla kesilen zamanaşımının yeniden işletilemeyeceğine karar verdi; bu karar 127. maddenin 2026 değişikliğinden önceki dönemine ilişkindir ve bugün idareye tanınan süre ikinci fıkradaki kalan süre ve altı ay kuralıdır.

6. Yeniden Verilen Cezaya Karşı Dava Yolu ve Zamanaşımı İtirazı Hakkında Kısa Ayrım

İYUK m.8/1 uyarınca süreler tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar. Dava açma süresi ve sürenin başlangıcı, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) madde 7 ve madde 8 uyarınca yeni cezanın size tebliğine göre belirlenir.

Davada ileri süreceğiniz zamanaşımı itirazının ölçütü 657 sayılı Kanun'un 127. maddesinin ikinci fıkrasıdır: yeni cezanın, iptal kararının idareye ulaştığı tarihe göre kanundaki süre içinde ve karar gerekçesine uygun verilip verilmediği denetlenir. Dava süresi, görevli mahkeme, yürütmenin durdurulması ve dilekçe disiplin cezalarında zamanaşımı rehberinin konusudur.