ÖZET
- Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği madde 28, bir eğitim kurumunda toplam 12 yıl azami çalışma süresi öngörür; süreyi dolduran öğretmenlerin atamaları yapılır.
- Yönetmelik madde 23, 16/6/2023 tarihinden sonra göreve başlayan öğretmenlere hizmet bölgesi ve hizmet alanına göre en az 3 ile en az 7 yıl arasında zorunlu çalışma yükümlülüğü getirir.
- Öğretmen Yönetmeliği asıl düzenlemedir; hüküm bulunmayan hâllerde 657 sayılı Kanun, 7528 sayılı Kanun ve genel memur yönetmeliği uygulanır (madde 42).
İçindekiler
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Somut durumunuz için dosyanız incelenerek değerlendirme yapılmalıdır.
Öğretmen rotasyonu, öğretmenin süreye bağlı olarak başka bir eğitim kurumuna atanmasıdır; başvuru yapılmaması ya da tercihe atanamama hâlinde bu atama resen, yani öğretmenin talebi olmaksızın yapılır. Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği (Öğretmen Yönetmeliği) bu atamaları iki yerde düzenler: aynı eğitim kurumunda en fazla 12 yıl görev yapma kuralı (madde 28) ve zorunlu çalışma yükümlülüğü (madde 23 ve 24).
Öğretmen Yönetmeliğinin 24 ve 28. maddelerinde rotasyon sözcüğü geçmez; bu maddelerde işlemin adı yer değiştirmedir. Bu sayfada öğretmen rotasyonu, yani rotasyon öğretmen atamaları, bu iki maddedeki süreye bağlı atamaları anlatmak için kullanılır.
Memurlar için genel rotasyon kuralları rotasyon ne demek makalesinde, rotasyon işlemine karşı dava yolu memur rotasyon davası makalesinde anlatılır.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Aynı kurumda azami süre | Toplamda en fazla 12 yıl; süre, yer değiştirme yapılacak yılın 30 Eylül tarihi itibarıyla hesaplanır | Öğretmen Yönetmeliği madde 28 |
| Zorunlu çalışma yükümlülüğü | 16/6/2023 tarihinden sonra göreve başlayanlar için hizmet bölgesine ve alanına göre en az 3 ile en az 7 yıl | Öğretmen Yönetmeliği madde 23 |
| Tercih hakkı | 12 yıl kuralında en fazla 40 eğitim kurumu | Öğretmen Yönetmeliği madde 28, fıkra 4 |
| Tercih yapmayan | Valiliklerce resen atanır | Öğretmen Yönetmeliği madde 28, fıkra 2 |
Rotasyon konusunda şunları kontrol edin:
- 30 Eylül tarihi itibarıyla aynı eğitim kurumunda toplam 12 yılı doldurdunuz mu?
- 16/6/2023 tarihinden sonra göreve başladınız mı, yani zorunlu çalışma yükümlüsü müsünüz?
- Muafiyet ya da erteleme sayılan bir durumunuz var mı?
1. Öğretmen Rotasyonu Nedir? Hangi Mevzuata Tabidir?
Öğretmen Yönetmeliği, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî eğitim kurumlarının öğretmen kadrolarına yapılacak atamalar ile kadrolu öğretmenlerin görev yeri değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenler.
1.1. Rotasyonda Hangi Yönetmelik Uygulanır? Öğretmen Yönetmeliği
Yer değiştirme, Yönetmelikte görev yerlerinin değiştirilmesi suretiyle yapılan atama olarak tanımlanır; bu tanım kadrolu öğretmenleri, yani 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (A) fıkrası kapsamında öğretmen kadrolarında görev yapanları kapsar.
Genel memur rotasyonunu düzenleyen Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik madde 9, fıkra 6'ya göre, ilgili mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfına giren memurların görev süresiyle sınırlı olmak üzere atandıkları yere, memur olan eşinin atanmasında norm kadro sayılarına ilişkin hükümler uygulanmaz. Öğretmen Yönetmeliğinde hüküm bulunmayan hâllerde ise 657 sayılı Kanun, 7528 sayılı Kanun ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır (madde 42).
657 sayılı Kanun madde 76, fıkra 1, kurumlara memurları görev ve unvan eşitliği gözetmeden, kazanılmış hak aylık dereceleriyle, bulundukları kadro derecesine eşit ya da 68 inci maddedeki esaslara göre daha üst derecedeki, aynı kurumun aynı veya başka yerlerindeki diğer kadrolara naklen atama yetkisi verir.
2. Aynı Okulda Azami Çalışma Süresi: Rotasyon 12 Yıl Kuralı (Madde 28)
Öğretmenler, aynı eğitim kurumunda toplamda en fazla 12 yıl görev yapabilir (madde 28, fıkra 1). Aynı eğitim kurumunda yer değiştirme yapılacak yılın 30 Eylül tarihi itibarıyla toplam 12 yıl görev yapan öğretmenlerin atamaları, yapılacak duyuru üzerine ders yılının sona erdiği tarihten itibaren en fazla iki ay içinde yapılır.
2.1. 12 Yıllık Süre Nasıl Hesaplanır? Rotasyonda İzin ve Geçici Görev
12 yıllık görev süresinin hesabına, aynı eğitim kurumunda ikinci görev kapsamında yönetici olarak geçen görev süreleri hariç olmak üzere, yıllık izin, hastalık izni, vekâlet, geçici görev ve benzeri nedenlerle fiilen yapılmayan öğretmenlik görevleri de dâhil edilir (madde 28, fıkra 6). Adı değişen, dönüşen veya birleştirilen eğitim kurumlarında geçen sürelerin tamamı birlikte dikkate alınır (fıkra 7).
2.2. Rotasyonda Atama Nasıl Yapılır? Tercih ve Resen Atama
Atama, valiliklerce belirlenen ilçe gruplarında alanlarında öğretmen ihtiyacı bulunan eğitim kurumlarına, tercihler doğrultusunda hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılır. Öğretmenlere en fazla 40 eğitim kurumu tercih hakkı verilir (fıkra 4).
Tercihlerine atanamayanlar ile tercih yapmayanlar resen, yani kendi talepleri olmaksızın, valiliklerce atanır. Resen atamalar aynı eğitim kurumundaki görev süresi en fazla olandan başlamak üzere alanlarında öğretmen ihtiyacı bulunan ilçe gruplarındaki eğitim kurumlarına yapılır (fıkra 2).
2.3. Rotasyonda Özel Hükümler ve Resen Atamanın Uygulanmadığı Haller
Madde 28 bazı öğretmenler için ayrı kural koyar:
- Spor liseleri ile güzel sanatlar liselerinin ve müzik ilk ve ortaokullarının ilgili branş öğretmenlerinden sınavla atananların başka kuruma atamaları, aynı kapsamda bulunan eğitim kurumlarıyla sınırlı olarak yapılır (fıkra 8).
- Ara sınıflarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin atamaları, aynı sınıf ve şubeyle devam etmeleri şartıyla dördüncü sınıfı okuttukları ders yılının sona erdiği tarih itibarıyla yapılır; birleştirilmiş sınıf uygulaması yapılan eğitim kurumları bu kuralın dışındadır (fıkra 9).
- Kadrolarının olduğu ilçe gruplarında alanlarında öğretmen ihtiyacı bulunmayanların işlemleri, aynı kapsamdaki bir sonraki atama dönemine kadar ertelenir (fıkra 10).
Resen atama hükümleri; terör eylemleri etkisi ve sebebiyle şehit olan veya çalışamayacak derecede malul olan ya da malul olup da çalışabilir durumda olan kamu görevlileri ile er ve erbaşların öğretmen olan eş ve çocukları ile anne, baba ve kardeşleri, sağlık kurulu raporunda en az yüzde 40 oranında engelli olduğu belirtilen öğretmenler ile eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımlarından tam bağımlı olduğunu engelli sağlık kurulu raporuyla belgelendiren öğretmenler ve özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler için uygulanmaz (fıkra 11).
3. Zorunlu Çalışma Yükümlülüğü ve Yer Değiştirme Süreleri (Madde 23-26)
Zorunlu çalışma yükümlülüğü, kadrolu öğretmenlerin Yönetmelikte belirtilen sürelerde belirli hizmet alanlarında zorunlu olarak çalışmasıdır; üçüncü bölgenin tamamı ile birinci ve ikinci bölgelerin 4, 5 ve 6. alanları bu kapsamdadır. Hizmet bölgesi, EK-1 Hizmet Bölgeleri Çizelgesinde oluşturulan bölgeleri; hizmet alanı, eğitim kurumlarının gruplandırılmasıyla oluşturulan alanları ifade eder.
3.1. Hizmet Bölgesine Göre Zorunlu Çalışma Süreleri
16/6/2023 tarihinden sonra Bakanlık öğretmen kadrolarında göreve başlayanlar zorunlu çalışma yükümlülüğüne tabidir (madde 23, fıkra 1); sözleşmeli öğretmenlikte geçen süreler bu sürelere sayılır. Yükümlülük, tabloda yer alan hizmet alanlarından birinde ya da birkaçında yerine getirilebilir (fıkra 2).
| Hizmet bölgesi | Hizmet alanı | Zorunlu çalışma süresi |
|---|---|---|
| Birinci bölge | 4. alan | En az 7 yıl |
| Birinci bölge | 5. alan | En az 6 yıl |
| Birinci bölge | 6. alan | En az 5 yıl |
| İkinci bölge | 4. alan | En az 6 yıl |
| İkinci bölge | 5. alan | En az 5 yıl |
| İkinci bölge | 6. alan | En az 4 yıl |
| Üçüncü bölge | 1. ve 2. alan | En az 5 yıl |
| Üçüncü bölge | 3. ve 4. alan | En az 4 yıl |
| Üçüncü bölge | 5. ve 6. alan | En az 3 yıl |
3.2. Zorunlu Çalışma Nedeniyle Yer Değiştirme: Atama, Muafiyet ve Erteleme
Zorunlu çalışma yükümlüsü kadrolu öğretmenlerden, atamanın yapılacağı yılın 30 Eylül tarihi itibarıyla birinci ve ikinci hizmet bölgesinin 1, 2 ve 3. hizmet alanlarındaki eğitim kurumlarında 4 yıl görev yapanlar, zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen eğitim kurumlarına atanır. Atamalar duyuru üzerine tercihler dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılır; başvuruda bulunmayanlar ile tercihlerine atanamayanların atamaları Bakanlık tarafından resen yapılır (madde 24, fıkra 1 ve 2).
Zorunlu çalışma yükümlülüğünden şunlar muaf tutulur (madde 25, fıkra 1):
- 16/6/2023 tarihinden önce Bakanlık kadrolarında öğretmen olarak göreve başlayanlar,
- terör eylemleri etkisi ve sebebiyle şehit olan veya çalışamayacak derecede malul olan kamu görevlileri ile er ve erbaşların kadrolu öğretmen olan eş ve çocukları ile anne, baba ve kardeşleri,
- en az yüzde 40 oranında çalışma gücünden yoksun olduğunu belgeleyen kadrolu öğretmenler.
Birinci ve ikinci hizmet bölgelerinin 1, 2 ve 3. hizmet alanlarındaki eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerden aile birliği veya sağlık mazeretlerinin devam ettiğini belgelendirenlerin, eşi aday memur olanların ve eşi 30 Eylül tarihi itibarıyla askerde olanların zorunlu çalışma yükümlülükleri bir sonraki yer değiştirme dönemine kadar ertelenir (madde 26). Mazeretlerini belgelendiremeyenler, ilk yer değiştirme döneminde madde 24, fıkra 2'deki usulle atanır (madde 24, fıkra 3).
4. Rotasyon Dışında Kalan Yer Değiştirme Türleri
İl içi isteğe bağlı yer değiştirmede kadrolu öğretmenlerin kadrolarının bulunduğu eğitim kurumunda, iller arası isteğe bağlı yer değiştirmede kadrolarının bulunduğu ilde 3 yıllık çalışma süresini tamamlamaları hâlinde başvuruda bulunabilir; il içi yer değiştirmede, ihtiyaç veya norm kadro fazlası kadrolu öğretmenler bakımından süre şartı aranmaz (madde 32, fıkra 3; madde 33, fıkra 4 il genelinde atanabileceği kurum bulunmayanlar için benzer bir istisna koyar). İhtiyaç veya norm kadro fazlası olarak belirlenen öğretmenlerin atamaları ise hizmet puanına göre ilçe grubu içinde ve gerekirse il genelinde, tercih yapmayanlarda resen yapılır (madde 34). Adli veya idari soruşturma sonucunda, bulunduğu yerde görev yapmasında sakınca görülen kadrolu öğretmenin yer değiştirmesi hizmetin gereği olarak madde 30 uyarınca yapılır.
5. Öğretmen Rotasyonuna Karşı Dava Yolu
Dava süresi, yetkili mahkeme, yürütmenin durdurulması, iptal sebepleri ve emsal kararlar Memur Rotasyon Davası: Zorunlu Yer Değiştirmenin İptali ve Süre makalesinde anlatılır. Atama yazınızı, duyuruyu ve tebliğ tarihini saklayın.
6. Öğretmen Rotasyonu Hakkında Sık Sorulan Sorular
Öğretmen rotasyonu nedir?
Öğretmen rotasyonu, öğretmenin süreye bağlı olarak başka eğitim kurumuna atanmasıdır ve tercih yapılmaması hâlinde atama resen yapılır. Öğretmen Yönetmeliği bu atamaları aynı eğitim kurumunda 12 yıl çalışma kuralı (madde 28) ve zorunlu çalışma yükümlülüğü (madde 23 ve 24) çerçevesinde düzenler; bu maddelerde rotasyon sözcüğü geçmez.
Öğretmenler aynı okulda kaç yıl çalışabilir?
Öğretmenler aynı eğitim kurumunda toplamda en fazla 12 yıl görev yapabilir. Süre, yer değiştirme yapılacak yılın 30 Eylül tarihi itibarıyla hesaplanır ve yıllık izin, hastalık izni, vekâlet ya da geçici görev gibi fiilen yapılmayan görevler de süreye dâhildir.
12 yılını dolduran öğretmen hangi okullara atanır?
12 yılını dolduran öğretmen, valiliklerce belirlenen ilçe gruplarında alanında öğretmen ihtiyacı bulunan eğitim kurumlarına atanır. Öğretmen en fazla 40 eğitim kurumu tercih edebilir ve atama hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılır.
Rotasyonda tercih yapmazsam ne olur?
Rotasyonda tercih yapmazsanız ya da tercihlerinize atanamazsanız valiliklerce resen atanırsınız. Resen atamalar aynı eğitim kurumundaki görev süresi en fazla olandan başlamak üzere ihtiyaç bulunan ilçe gruplarındaki eğitim kurumlarına yapılır.
Zorunlu çalışma yükümlülüğü hangi öğretmenleri kapsar?
Zorunlu çalışma yükümlülüğü, Bakanlık öğretmen kadrolarında 16/6/2023 tarihinden sonra göreve başlayan öğretmenleri kapsar. Bu tarihten önce göreve başlayanlar yükümlülükten muaf tutulur ve süreler hizmet bölgesine ve hizmet alanına göre en az 3 ile en az 7 yıl arasında değişir.
Öğretmen rotasyonundan muaf olan öğretmenler kimlerdir?
Aynı eğitim kurumunda 12 yıl kuralına bağlı resen atama hükümleri; terör eylemleri etkisi ve sebebiyle şehit olan veya çalışamayacak derecede malul olan kamu görevlileri ile er ve erbaşların kadrolu öğretmen olan yakınları (eş, çocuk, anne, baba, kardeş), sağlık kurulu raporunda en az yüzde 40 oranında engelli olduğu belirtilen öğretmenler, eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımlarından tam bağımlı olduğunu engelli sağlık kurulu raporuyla belgelendiren öğretmenler ve özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler için uygulanmaz (madde 28, fıkra 11). Zorunlu çalışma yükümlülüğündeki muafiyetler ise madde 25'te ayrıca sayılmıştır.
Sınıf öğretmeni 12 yılını doldurunca ne zaman atanır?
Ara sınıflarda görev yapan sınıf öğretmeninin atanması, aynı sınıf ve şubeyle devam etmesi şartıyla dördüncü sınıfı okuttuğu ders yılının sona erdiği tarih itibarıyla yapılır. Birleştirilmiş sınıf uygulaması yapılan eğitim kurumlarında görev yapanlar bu kuralın dışındadır.
DAYANAK VE KAYNAKÇA
Mevzuat
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, m. 76/1
- Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, m. 1, 3, 23, 24, 25, 26, 28, 30, 32, 33, 34, 42
- Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik, m. 9/6
İdare hukuku alanında yüksek lisansını tamamladı; Ankara Üniversitesi'nde doktora yeterliliğini verdi, hâlen tez aşamasında. 2018'den beri Samsun Barosu'na kayıtlı (sicil no. 2025); idari dava avukatı olarak Samsun ofisinden Türkiye genelindeki idari yargı davalarını takip ediyor. Sitedeki tüm içerikler yazar tarafından hazırlanır ve güncel içtihatla düzenli olarak gözden geçirilir.
DEĞERLENDİRME
Somut olayınız farklıdır. Dosyanızı birlikte değerlendirelim.
Tebliğ tarihinizi ve işlem belgenizi iletin; dosyanızı birlikte değerlendirelim.