Eş durumu tayini, Yönetmelik madde 14, fıkra 1'e göre aile birliği mazeretine dayanan yer değişikliğidir; atanma, eşin durumuna göre bentlerde sayılan yere (örneğin eşin bulunduğu yere) yapılır. Eş durumu tayini dilekçe örneği ise bu talep reddedildiğinde idare mahkemesine verilecek iptal ve yürütmenin durdurulması (YD) istemli dava dilekçesinin doldurulabilir iskeletidir.

Yürütmenin durdurulması (YD), mahkemenin dava sürerken işlemin uygulanmasını durdurmasıdır. Bu sayfada örnek metin, dilekçenin bölümleri ve eklenecek belgeler yer alır; Yönetmelik madde 14, fıkra 2, yer değiştirme başvurusu için eşin durumuna ve evliliğe ilişkin belgeleri sayar.

Eş durumu tayini dilekçesi nasıl yazılır sorusunun cevabı, İYUK madde 3'teki unsurlarla başlar: dilekçe idare mahkemesi başkanlığına hitaben yazılır ve imzalanır; tarafların adresleri, davanın konu ve sebepleri, deliller ve işlemin yazılı bildirim tarihi gösterilir. Aşağıdaki tablo bu unsurları dilekçenin bölümlerine eşler.

Dilekçe bölümüYazılacak içerikDayanak
Hitapİdare mahkemesi başkanlığına hitaben yazılmış, imzalı dilekçeİYUK madde 3, fıkra 1
TaraflarDavacı ve davalının ad, soyad veya unvanı ve adresi; gerçek kişide T.C. kimlik numarasıİYUK madde 3, fıkra 2 (a)
Konu ve açıklamalarReddedilen talep, iptali istenen işlem ve işlemin hukuka aykırılık sebepleriİYUK madde 3, fıkra 2 (b)
Tebliğ tarihiRet işleminin yazılı bildirim tarihiİYUK madde 3, fıkra 2 (c)
Deliller ve eklerRet işleminin aslı veya örneği, eşin durumunu gösteren belge, evlilik durumunu kanıtlayan belgeİYUK madde 3, fıkra 3
Sonuç ve istemÖnce YD, ardından iptalİYUK madde 27, fıkra 2

Örnek, 657 sayılı Kanun'a tabi kadrolu memurun aile birliği mazeretine dayanan atanma talebi içindir; 4/B ve 45/A sözleşmelileri, öğretmenleri, sağlık, akademik ve kolluk personelini ilgilendiren talepler ile kurumlar arası nakil istekleri ayrı özel kurallara bağlıdır.

Dilekçeyi yazmadan önce şu bilgileri toplayın:

  • Yönetmelik madde 14, fıkra 1'in eşinizin durumuna uyan bendi.
  • Ret işleminin tarihi, sayısı ve size yazılı bildirildiği tarih (İYUK madde 3, fıkra 2 (c)).
  • İdarenin ret gerekçesi ve bu gerekçenin neden hukuka aykırı olduğuna ilişkin somut olgular.
  • Eşinizin çalışma durumunu ve evliliğinizi gösteren belgeler.

1. Aile Birliği Mazeretinde İki Ayrı Belge: Başvuru Formu ve Dava Dilekçesi

Eş durumu tayini sürecinde iki ayrı belge vardır. Birincisi idareye verilen başvurudur: Yönetmelik madde 26'ya göre mazeretini belgeleyen memur, «Yer Değiştirme Sureti ile Atanma İstek Formu»nu doldurup disiplin amirleri kanalıyla atamaya yetkili amire gönderir ve formda atanmak istediği hizmet alanlarını belirtmek zorundadır. Başvurunun şartları ve belgeleri Eş Durumu Tayini Şartları: Beş Hâl, Belgeler ve Başvuru rehberinde anlatılır. İkincisi, başvuru reddedildiğinde ya da reddedilmiş sayıldığında idare mahkemesine verilen dava dilekçesidir; bu sayfadaki örnek bu ikinci belgeye aittir. Zımni ret, İYUK madde 10, fıkra 2'ye göre idarenin otuz gün içinde cevap vermemesi hâlinde isteğin reddedilmiş sayılmasıdır.

2. Eşin Bulunduğu Yere Atanma Dilekçesi: Süresinde Verme ve İptal Gerekçeleri

Eş durumu tayini reddine karşı dava dilekçesi, ret işleminin iptali için idare mahkemesine verilir ve aynı dilekçede yürütmenin durdurulması (YD) istenebilir. İYUK madde 27, fıkra 2, YD için telafisi güç veya imkânsız zarar ile işlemin açıkça hukuka aykırı olmasını birlikte arar; dilekçede bu iki unsuru ayrı ayrı gösterin.

Dava süresi, yetkili mahkeme ve yürütmenin durdurulması şartlarının ayrıntısı Eş Durumu Tayini Reddi İptal Davası: Süre ve Ret Gerekçeleri makalesinde anlatılır.

İptal gerekçesi olarak üç noktayı somutlaştırın: eşinizin durumunun Yönetmelik madde 14, fıkra 1'deki bentlerden birine uyduğunu ve fıkra 2'deki belgeleri sunduğunuzu; «boş kadro yok» gerekçesine karşı, tercih ettiğiniz yer tercihe açıldığı hâlde oraya atama yapılmadığını; ret işleminin Anayasa'nın 41. maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 72. maddesindeki aile birimini koruma amacıyla bağdaşmadığını.

2.1. Dilekçenin Bölümleri: Dava Konusu, Açıklamalar, Sonuç ve İstem (Aile Birliği Mazereti)

İYUK madde 3'e göre dava dilekçesinde tarafların ve varsa vekillerinin adı soyadı veya unvanı ve adresi ile kimlik numarası, davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller ve davaya konu idari işlemin yazılı bildirim tarihi gösterilir. Dava konusu bölümünde, eş durumu mazeretine dayanarak yaptığınız yer değişikliği talebinin reddine ilişkin işlemin tarihini ve sayısını yazarak iptalini istersiniz.

Açıklamalar bölümünde görev yerinizi, eşinizin görev yerini ya da işvereniyle çalışma biçimini, durumunuzun Yönetmelik madde 14, fıkra 1'in hangi bendine girdiğini, başvuru ve tebliğ tarihlerini, ret gerekçesini ve bu gerekçenin neden hukuka aykırı olduğunu sırayla anlatın. Delil olarak ret işlemini ve tebliğ belgesini, eşinizin kamu personeli olarak çalıştığını, istenen yerde son iki yılda 360 gün prim ödeyerek halen çalıştığını ya da Yönetmelik madde 14, fıkra 1'in (e) bendinde sayılan görevlerde bulunduğunu gösteren belgeyi ve evlilik durumunu kanıtlayan belgeyi ekleyin.

Sonuç ve istem bölümünde önce işlemin yürütmesinin durdurulmasını, ardından iptalini ve yargılama giderlerinin davalı idareye yükletilmesini istersiniz. Dilekçe, İYUK madde 33, fıkra 1'e göre yeni veya eski görev yerinizdeki idare mahkemesine, İYUK madde 7'deki dava açma süresi içinde verilir; YD istemi İYUK madde 27, fıkra 2'deki şartlara dayanır.

3. Eş Durumu Tayini Dilekçe Örneği: İptal ve YD İstemli Metin

Eş durumu tayini reddine karşı iptal ve YD istemli dilekçenin iskeleti aşağıdaki gibidir; köşeli parantezli alanları kendi dosyanıza göre doldurun ve ret gerekçesine karşı somut iddialarınızı açıklamalar bölümüne ekleyin.

Örnek İptal Davası Dilekçesi

[……] İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA

(Yürütmenin Durdurulması İstemlidir)

DAVACI:[Ad Soyad], [T.C. Kimlik No], [Adres]
DAVALI:[Kurum / Bakanlık adı]
KONU:Eş durumu mazeretine dayanarak yaptığım [gg.aa.yyyy] tarihli yer değişikliği talebimin reddine ilişkin [tarih ve sayı] işlemin önce yürütmesinin durdurulması, ardından iptali istemidir.
TEBLİĞ TARİHİ:[gg.aa.yyyy]
AÇIKLAMALAR:

1. [Kurum] bünyesinde [unvan] olarak [il/ilçe] görev yerinde çalışmaktayım.
2. Eşim [kurum / işveren] bünyesinde [il] ilinde çalışmaktadır; durumu Yönetmelik madde 14, fıkra 1'in [bent] bendine uymaktadır.
3. Başvuruma eşimin çalışma belgesini ve evlilik durumunu kanıtlayan belgeyi ekledim.
4. Talebim "[ret gerekçesi]" gerekçesiyle reddedilmiştir. [Gerekçenin neden hukuka aykırı olduğu.]
5. İşlemin uygulanması aile birliğimizi bozmakta ve telafisi güç veya imkânsız zarara yol açmaktadır; işlem açıkça hukuka aykırıdır.

HUKUKİ SEBEPLER:Anayasa'nın 41. maddesi; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 72. maddesi; Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik madde 14; İdari Yargılama Usulü Kanunu madde 7, madde 27 ve madde 33.
HUKUKİ DELİLLER:Ret işlemi ve tebliğ belgesi, eşin çalışma belgesi, evlilik durumunu kanıtlayan belge, [diğer belgeler].
SONUÇ VE İSTEM:Dava konusu işlemin önce yürütmesinin durdurulmasına, ardından iptaline, yargılama giderlerinin davalı idareye yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ederim.

[Tarih] [Ad Soyad, İmza]

4. Aile Birliği Mazereti Dilekçesi İçin Ne Yapmalı? Adımlar, Ekler, Sunum

İYUK madde 3, fıkra 3'e göre dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir. Eş durumu tayini dava dilekçesine delil olarak şunlar eklenir:

  • Ret işleminin ve tebliğ belgesinin aslı veya örneği.
  • Eşinizin kamu personeli olarak çalıştığını, istenen yerde son iki yılda 360 gün prim ödeyerek hâlen çalıştığını ya da Yönetmelik madde 14, fıkra 1'in (e) bendindeki görevlerde bulunduğunu gösteren belge.
  • Evlilik durumunu kanıtlayan belge.

Dilekçenin sonuna tarih ve imza konur; İYUK madde 3, fıkra 1 dilekçenin imzalı olmasını arar. Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur (İYUK madde 3, fıkra 3).

5. Dilekçeden Sonra Ne Olur? Eşin Bulunduğu Yere Atanma Talebinin Reddi Davası

Dilekçenin verilmesi davanın yalnız ilk adımıdır. Dava açma süresinin hesabı, idareye başvurunun süreye etkisi, zımni ret, ret gerekçelerine göre savunma, emsal kararlar ve iptal kararından sonraki süreç Eş Durumu Tayini Reddi İptal Davası: Süre ve Ret Gerekçeleri makalesinde anlatılır. Ret yazınızı ve tebliğ tarihini saklayın.